ကေလးမ်ားဘဝ လံုၿခံဳေဘးကင္းေရးသည္ ပထမ - Kanbawza Tai News

Kanbawza Tai News

Represent For Shan State, Myanmar

Breaking

Friday, July 19, 2019

ကေလးမ်ားဘဝ လံုၿခံဳေဘးကင္းေရးသည္ ပထမ


ေကာင္းျမင့္ျမတ္စိန္
.
ကဗ်ာဆရာ ကိုေကာဇာ၏ 'သမီးရဲ႕ သမီးအတြက္'' ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ကဗ်ာေလးကို ဖတ္႐ႈခံစားၿပီး ေဝမွ်ခ်င္စိတ္ ျဖစ္လာမိပါသည္။ (သမီးေရ ညည္းေမြးထားတဲ့ ကေလး၊ သမီး မိန္းကေလးေနာ္၊ အရြယ္ ငယ္ေသးတယ္လို႔ အျမင္ မမွား၊ မ်က္ကြယ္ရာမွာ လႊတ္ထားလို႔၊ တစ္ေယာက္ထဲ မကစားပါေစနဲ႔ကြယ္။ သမီးေရ ညည္းတို႔ မိသားစု၊ ဘဝတစ္ခုအတြက္ ႏွစ္ေယာက္လံုး ႐ုန္းကန္၊ အိမ္မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ သမီး မိန္းကေလး၊ ကေခ်ာ္ကတိမ္း မျဖစ္ရ ေအာင္၊ ဘယ္သူ႕ကို ထိန္းခိုင္း ထားသလဲကြယ္။ သမီးေရ ညည္းကေလးရဲ႕ စာသင္ေက်ာင္း၊ ျပယုဂ္ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းေကာင္း၊ လာလာ ေခ်ာင္းေနတဲ့ ကာမငန္း႐ူး၊ လည္ပင္းနဲ႔ နဖူးမွာ စာမကပ္၊ လူအျပတ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္ ဆိုတာ၊ အၿမဲ သတိရွိပါကြယ္။ သမီးေရ ညည္း တို႔ရဲ႕ အိမ္ဝန္းက်င္၊ ယုန္ထင္ ေၾကာင္ထင္ မျမင္ႏုိင္ေပမယ့္ သိကၡာထိုင္ေၾကာင္သူေတာ္ ၾကြက္သူခိုး၊ ဖုန္းပြတ္တဲ့ တန္ခိုးေတြနဲ႔ ရမက္ဘိုး အက်င့္ယုတ္ဖို႔အတြက္ ညစ္ပတ္တဲ့ အႀကံေတြ ထုတ္ေနတယ္ဆိုတာ ႀကိဳတင္ဖမ္းအုပ္ႏုိင္ပါ ကြယ္။ သမီးေရ ညည္းသိထားဖို႔က လိုဘေတြ ေဇာတိုက္၊ ေလာင္ၿမိဳက္ေနတဲ့ ရာဂနဲ႔၊ ေဇာင္း ထေနတဲ့ တဏွာေသြးသားကို တိရစၧာန္တစ္ ေကာင္နဲ႔ မျခား။ ဦးေႏွာက္ဉာဏ္ မစဥ္းစားဘဲ။ အရြယ္မထား အခ်က္မသိ၊ ကာမအၾကည့္နဲ႔သာ ထိေတြ႕မွားခ်င္ေနတဲ့ လူဗလ၊ လူ႕အတၱ ႏြားအ ေတြအတြက္ ေပးခ်င္တဲ့ လက္ေဆာင္အႀကံက ေတာ့ ငရဲခံေသဒဏ္ပါကြယ္)။ ထို ကဗ်ာေလးမွာ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ အျဖစ္မ်ားလာေအာင္  ''သက္ငယ္မုဒိမ္း''ကိစၥကို မီးေမာင္းထိုးျပေနေလသည္။
.


.
ျပည္ထဲေရး ဒုတိယဝန္ႀကီးက သက္ငယ္ မုဒိမ္းအမႈမ်ား ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၆၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ၆၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂ဝ၁၈ ဧၿပီ လအထိ ၆၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေျပာ ခဲ့ရာ ျဖစ္ပြားႏႈန္းက တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ပိုမို အျဖစ္မ်ားလာေနသည္။ ''ျမင့္မိုရ္ေမတၱာ နားခို ရာ''(Single Mother Home) တည္ေထာင္သူ ေဒါက္တာျမတ္သန္႔က (အဲဒီ ကိန္းဂဏန္း ေတြထက္ေတာင္ ပိုၿပီး ျဖစ္ေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ မိန္းကေလး မိဘေတြက ရဲကို မတိုင္ဘူး။ ရွက္ လို႔။ တခ်ိဳ႕မိဘေတြက်ေတာ့ မသိနားမလည္ၾက ဘူး။ လူမသိေအာင္ ဖံုးဖိေနၾကတာေတြလည္း ရွိတယ္) ဟုဆိုသည္။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈအား နည္းျခင္း၊ တရားဥပေဒအေၾကာင္းကို မသိနား မလည္ျခင္း၊ တရားဥပေဒကို မယံုရဲျခင္းမ်ား ေၾကာင့္ ရင္ႏွင့္ ေၾကကြဲဖြယ္ အျဖစ္ဆိုးမ်ား အမွန္ တကယ္လည္း ရွိေနပါသည္။ ေငြမ်ား တရားႏုိင္ ဆိုသကဲ့သို႔ ေငြျဖင့္ဖိေသာအျဖစ္ဆိုး မ်ားလည္း ရွိသည္။ ထိုအျဖစ္ဆိုးမ်ိဳး ကယား ျပည္နယ္ ေမာ္ခ်ီးမိုင္းတြင္ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ တစ္ႀကိမ္၊ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္မွာ တစ္ႀကိမ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္မွာ မုဆိုးမမိသားစု တစ္စုအိမ္တြင္ လာေရာက္တည္းခိုေသာ လူယုတ္မာက အိမ္ ရွင္မုဆိုးမ၏ ေျမးငယ္ ၃ တန္းေက်ာင္းသူေလးကို အဓမၼျပဳက်င့္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို လူယုတ္မာက အာဏာရွိ ေနာက္ခံ အသိုင္းအဝိုင္းအားျဖင့္ ေငြသိန္းအနည္းငယ္မွ်သာ အေလ်ာ္ေပးကာ ေက်ေအးေစခဲ့သည္။ မုဆိုးမ မိသားစုခမ်ာ ေပးသမွ်ျဖင့္ ေက်နပ္ခဲ့ရသည္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္တြင္ အေယာင္ေဆာင္ ဘုန္းႀကီးဝတ္၍ ေက်ာင္း ထိုင္ကိုယ္ေတာ္ လုပ္ေနသူကေက်ာင္းမွေက်ာင္း သားငယ္ ၇ ႏွစ္သားကို အဓမၼျပဳက်င့္ကာထြက္ ေျပးသြားခဲ့သည္။ ထုိသူသည္ ယခင္ကလည္း အၿမဲ မူး႐ူးေသာက္စားေနသူ ျဖစ္သည္။ အလုပ္ကို လက္ေၾကာတင္းေအာင္ လုပ္သူ မဟုတ္ေခ်။ အစားေခ်ာင္၊ အေနေခ်ာင္ေအာင္၊အေယာင္ ေဆာင္ ဘုန္းႀကီးဝတ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ယံု လြယ္ေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔ ထံုးစံအတိုင္း၊ ကိုး ကြယ္ထားၾကရာ ဖြတ္ထြက္မွ ေတာင္ပို႕မွန္းသိခဲ့ ၾကေလသည္။ ကေလး၏ မိဘမ်ားက မခံႏုိင္ ၍ လိုက္ရွာၾကေသာ္လည္း ထိုဘုန္းႀကီး အ ေယာင္ေဆာင္ လူယုတ္မာကို ရွာမေတြ႕ခဲ့ပါ။ လက္လုပ္လက္စား ဆင္းရဲသားမ်ား ျဖစ္၍ မိမိ တို႔၏ စားဝတ္ေနေရးအတြက္လည္း ႐ုန္းကန္ ေနရသျဖင့္ ဆက္မရွာခဲ့ႏုိင္ပါ။
.
ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ လံုၿခံဳေဘးကင္း ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္းမ်ား အေရးတႀကီး ပင္ လိုအပ္ေနပါၿပီ။ မၾကားဝံ့ မနာသာ သတင္း မ်ားက နားႏွင့္မဆံ့ေအာင္ ၾကားေနၾကရသည္။ Victoria ကေလး၏ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမႈ မွန္ ေပၚေပါက္ေရး၊ တရားမွ်တမႈ ရွိေရး၊ေနာက္ ထပ္ ဤကိစၥမ်ိဳး မေပၚေပါက္ေရးတို႔အတြက္ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး၊ ေတာင္ႀကီး စေသာ ၿမိဳ႕ႀကီး မ်ားႏွင့္ အျခားၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ျပည္သူလူထုက ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္လာၾကသည္။ ဒီမို ကေရစီေခတ္၏ အားသာခ်က္ ေကာင္းကြက္မ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ ျပည္ သူလူထုက မွန္ကန္ေသာနည္းျဖင့္ စည္းလံုးညီ ၫြတ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တ ရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး၊ တရားမွ်တေရးကို ေတာင္း ဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယိုင္နဲ႕ေနေသာတရားေရး မ႑ိဳင္ကို ျပည္သူလူထုက ထိန္းကိုင္ေပးရျခင္း ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲတြင္ ေခါင္းေဆာင္သူ တစ္ဦးက ကေလးငယ္မ်ား၏ မိဘမ်ားကို တပ္လွန္႔ႏိႈးေဆာ္ေသာ စကားကို ေျပာခဲ့သည္။
.
''ဒီလို သက္ငယ္ မုဒိမ္းကိစၥေတြ မျဖစ္လာ ႏုိင္ေအာင္ မိဘတုိင္းက ကေလးေတြကို ႀကိဳ တင္ကာကြယ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ထားသင့္ပါတယ္။ ျဖစ္ၿပီးမွ လုပ္ကိုင္ေနၾကတာထက္ မျဖစ္ခင္ကာ ကြယ္တာက ပိုအဓိပၸါယ္ရွိပါတယ္''
.
မွန္ပါသည္။ ကေလးမ်ား ေဘးကင္းလံုၿခံဳ ေရးအတြက္ မိဘတိုင္းသာမက၊ အစ္ကိုအစ္မ မ်ား၊ ေဆြမ်ိဳးမိတ္ေဆြ အသိုင္းအဝိုင္း၊ အိမ္နီး ခ်င္း၊ တစ္ရပ္ထဲသားခ်င္းမ်ားကလည္း ဝိုင္းဝန္း လုပ္ေဆာင္ၾကရပါမည္။ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား၊ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ရပ္ရြာလူႀကီး မ်ား၊ ရပ္မိရပ္ဖမ်ားပါမက်န္ ကေလးငယ္တုိင္း ကို ဝိုင္းဝန္းကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ၾကရပါမည္။ မိဘခ်င္း သားသမီးခ်င္း စာနာၾကသျဖင့္ ကူညီ ထိန္းေက်ာင္းေပးသင့္ၾကသည္။
.

''ကေလးငယ္ေတြကို ဒီလိုအဓမၼ ျပဳက်င့္ခံ ေနရတာဟာ ပတ္ဝန္းက်င္ ွေ္န မျဖစ္လို႔ပါ။ ွေ္န ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ စဥ္းစားေနခဲ့ တာ ၾကာပါၿပီ''ဟု(Single Mother Home) တည္ေထာင္သူ ေဒါက္တာျမတ္သန္႕က ေျပာသည္။ ျမန္မာ စကားပံုတြင္ ပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္းလွ်င္ အကူအညီေကာင္း ရပံုကို (အိမ္နီးခ်င္းေကာင္းရင္ လင္ေကာင္းရတယ္)ဟူ၍ ေျပာဆို သံုးႏႈန္းၾကသည္။ ပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္း ရခ်င္ လွ်င္ မိမိတု႔ိကိုယ္တိုင္ကလည္း ပတ္ဝန္းက်င္ကို ဂ႐ုစိုက္ရန္ လိုသည္။ ပတ္ဝန္းက်င္သည္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္၏ အဓိကျဖစ္ေပရာ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံၾကရာတြင္ ကူညီေဖးမတတ္ဖို႔ ေဖာ္ေရြ စြာေခၚေျပာ ႏႈတ္ဆက္ဖို႔၊ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးေတြ႕လွ်င္ အနည္းဆံုး ၿပံဳးျပတတ္ဖို႔ေတာ့ လိုပါသည္။ ခင္မင္ရင္းႏွီးမႈမ်ားရေအာင္ ဆက္ဆံေနထိုင္ၾက သင့္သည္။ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ေပါင္းသင္းသင့္ ၾကသည္။ စိမ္းမေနသင့္၊ ခပ္တန္းတန္း မေန သင့္ၾကေပ။ ကြၽန္ေတာ္ေနထုိင္ရာ ေအးသာယာ ၿမိဳ႕ အမွတ္ (၁ဝ)ရပ္ကြက္ အိမ္နီးခ်င္း အမ်ိဳးသ မီးသည္ (တစ္ရြာလံုးနဲ႔ ဝုိင္းစိန္တစ္ေယာက္ တည္း မတည့္သူ)ျဖစ္ရာ သူက ''ကိုယ္လုပ္မွ ကိုယ္စားရတာ၊ ကိုယ္ရွိမွ ကိုယ္စားရတာ ငါတို႔ ကေတာ့ ဘယ္သူ႕မွ ဂ႐ုမစိုက္ဘူး''ဟု အၿမဲ ေျပာကာ အိမ္နီးခ်င္းမ်ားႏွင့္လည္း သင့္ျမတ္ ေသာအခါ ရပ္ကြက္ထဲမွ မည္သူမွ် မလာေတာ့ ေခ်။ ေျခာက္ကပ္ တိတ္ဆိတ္ေန၏။ သို႔ျဖစ္၍ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္းကို မိမိတို႔ ကိုယ္တိုင္ ကလည္း စတင္ဖန္တီး တည္ေဆာက္ရမည္ျဖစ္ သည္။
.
အိမ္နီးခ်င္း မေကာင္းလွ်င္၊ လူမႈပတ္ဝန္း က်င္မေကာင္းလွ်င္ ယခုေခတ္သည္ ပို၍ေဘး ရန္ မ်ားလွပါသည္။ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားဆုိလွ်င္ အထပ္ ျမင့္တုိက္ႀကီးမ်ားတြင္ တိုက္ခန္းမ်ားျဖင့္ ေနထိုင္ ၾကရာ အခန္းနီးခ်င္းပင္ မသိၾကေခ်။ မရင္းႏွီးၾက ေခ်။ လံုးဝ မျဖစ္သင့္ပါ။ မိမိေနထိုင္လုပ္ကုိင္ၾက ရာ ပတ္ဝန္းက်င္တိုင္းတြင္ လူအခ်င္းခ်င္းေျပာ ဆို ဆက္ဆံေနၾကရသည္ျဖစ္ရာ အျပန္အလွန္ ေဖးမကူညီ ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ရွိလွ်င္ေပ်ာ္စရာ ေကာင္းေလသည္။ ေဘးကင္းလံုၿခံဳသည္။ သို႔ ေသာ္ ယခုအခါ ဖုန္းမ်ား (လက္ကိုင္ဖုန္း)ကို လူတိုင္း အသံုးျပဳေနၾကသျဖင့္ မိမိအိမ္ရွိ မိ သားစု အခ်င္းခ်င္းပင္ စကားမေျပာမိၾကေခ်။ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္သို႔ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ အ တူထုိင္လွ်င္ပင္ ကိုယ့္ဖုန္းကိုယ္ ပြတ္ေနၾကသျဖင့္ ယခင္ကလို ရင္းႏွီးကြၽမ္းဝင္စြာ မေျပာဆိုမိ ၾကေတာ့ေပ။ လူမႈဆက္ဆံေရးမ်ား ေအးစက္ေန ၾကသည္။ ထို႕ျပင္ လူတိုင္းစားဝတ္ေနေရးအတြက္ ေန႔စဥ္ ေျပးလႊား႐ုန္းကန္ ရွာေဖြေနၾကရ သျဖင့္ မိမိိတု႔ိ၏ သားငယ္သမီးငယ္မ်ားကို ရင္ အုပ္မကြာ မျပဳစု၊ မထိန္းေက်ာင္းႏုိင္ေတာ့ေပ။ မူႀကိဳေက်ာင္း၊ ကိုယ္ပိုင္ေက်ာင္း၊ ကိုယ္ပိုင္ ေက်ာင္း တတ္ႏုိင္သူက ထိုေက်ာင္းမ်ား ပို႕ထား ရသည္။ တစ္ေနကုန္ မိဘႏွင့္ ကင္းကြာေနၾကရသည္။ ညေရာက္ေတာ့လည္း မိဘက ေႏြးေႏြးေထြးေထြး မျပဳစုႏုိင္ေတာ့။T.V ၾကည့္ လက္ကိုင္ဖုန္းပြတ္ၿပီး အိပ္ယာဝင္ၾကေလသည္။ ကေလးမ်ားကို ဆံုးမသြန္သင္မႈ နည္းလာၾက၏။ မိဘမ်ားလည္း မေပါ့ဆသင့္၊ မိဘသည္(လက္ ဦးဆရာ)ပင္ ျဖစ္သည္။
.
ကေလးမ်ားအတြက္ ဒုတိယအေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္မ်ားမွာ ဆရာ/ဆရာမမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ကေလးမ်ား လံုၿခံဳေဘးကင္းေရးသည္ ဆရာ/ ဆရာမတို႔၏ အဓိက တာဝန္ျဖစ္သည္။ လိမၼာ ေရးျခားရွိေရး၊ အသိဉာဏ္ပညာ ျမင့္မားေရး သည္ ဆရာ/ဆရာမတို႔၏ ဝတၴရားျဖစ္သည္။ ယေန႔ေခတ္တြင္ ဆရာ/ဆရာမမ်ားသည္ မိဘ မ်ားထက္ ပို၍ ကေလးမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံ သင္ျပေနရသည္။ မိဘအမ်ားစုက ယံုၾကည္ အားကိုးစြာ ေငြကုန္ေၾကးက် ခံကာ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားထံ အပ္ႏွံထားၾကၿပီး စီးပြား ရွာ ေနၾကရသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ဆရာ၊ ဆရာမ မ်ားသည္ ဒုတိယမိဘမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ မိဘ၏ တာဝန္ဝတၱရားကိုပါ ထမ္းေဆာင္ ေနၾကရသူမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ အၿငိမ္းစား မူလတန္းေက်ာင္းအုပ္ ဆရာႀကီး တစ္ဦးက (ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ဆရာ/ဆရာမေတြကို ကေလးေတြကို ခ်စ္တတ္ဖို႔ အၿမဲသတိေပး ခဲ့တယ္။ ကိုယ့္ သားသမီးနဲ႔ မျခား ခ်စ္ဖို႔၊ ကေလးကို ခ်စ္တတ္လာရင္ စာသင္ရတာ ေအာင္ျမင္လာမယ္။ ကေလးေတြက ကိုယ့္ကိုယ္ ခ်စ္ခင္အားကိုးလာမယ္လို႔ အၿမဲလမ္းၫႊန္ ျပခဲ့တယ္။ ဒါကလည္း ကြၽန္ေတာ့္ကိုယ္ေတြ႕ ျဖစ္လို႔ပါ။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ကေလးေတြကို ခ်စ္တတ္တယ္။ ကေလးေတြကို ကြၽန္ေတာ္စာ သင္ရင္ တတ္လြယ္တယ္။ ကေလးတိုင္းက ကြၽန္ ေတာ့္စကားကို နားေထာင္ၾကတယ္။ ကေလး ေတြကလည္း ကြၽန္ေတာ့္ကိုခ်စ္ၾကတယ္)။ ဟု ဆိုေလသည္။ ''ေမတၱာၿခံဳလွ်င္ လံုသည္''။   ''ေမတၱာေဆာင္လွ်င္ ေအာင္သည္''ဟူ၍ အဆံုး အမမ်ားရွိရာ လိုက္နာက်င့္သံုးရေပမည္။
.
ယခုေခတ္မွာ လိင္မႈဆုိင္ရာ ျပႆနာမ်ား ႐ႈပ္ေထြးေပြလီလ်က္ရွိရာ လိင္မႈဆိုင္ရာ အသိပ ညာေပးမႈမ်ားလည္း လိုအပ္လာပါသည္။ က ေလးစာေပမ်ား ျပဳစု၊ ထုတ္ေဝသူ၊ ဆရာမႏြယ္ နီကံဝင္းက ''ကေလးေတြကို အသက္အရြယ္အ လိုက္ Sex Education သင္ေပးရပါမယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး သင္ေပးရင္ေတာ့ ေကာင္းက်ိဳးေတြ မ်ားပါတယ္။ မျဖစ္သင့္တာ မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ ႏုိင္ပါတယ္''ဟု ဆိုသည္။ ကေလးမ်ား ေရွာင္သင့္ ေဆာင္သင့္ေသာ အခ်က္မ်ားကို သိရွိ နားလည္ ထားရန္မွာ အမွန္ပင္ လိုအပ္ပါသည္။ ယခုေခတ္ က ေလးမ်ားသည္ လြန္စြာ သိလြယ္၊ တတ္ လြယ္၊ အတု ခိုးလြယ္ၾကသျဖင့္ မွန္ကန္ေသာ (လိင္မႈဆိုင္ရာ အသိအျမင္မ်ား) သိရွိၾကေစရန္ သင္ၾကားရပါမည္။ ကမၻာရြာႀကီးတြင္ အေနာက္ တိုင္း၊ အေရွ႕တိုင္း ယဥ္ေက်းမႈ ကူးလူးယွက္ ႏြယ္မႈ လ်င္ျမန္ေနသျဖင့္ အေနာက္တိုင္း ယဥ္ ေက်းမႈ လူေနမႈစ႐ိုက္မ်ားက တစ္ေန႔တစ္ျခား ျမန္မာျပည္အတြင္း ထုိးေဖာက္ေနသည္။ အေမ ႏွင့္သား၊ အေဖႏွင့္ သမီး အတူထိုင္၍ မၾကည့္ ရဲေသာ (အျပႏွင့္ အျပဳမ်ား)ကို ယခုအခါTV မ်ားမွာပင္ ျမင္ေနရေပၿပီ။ မိသားစုအားလံုး အတူ ထိုင္ၾကည့္ ေနၾကရၿပီ။ ထို႕ျပင္ လက္ကိုင္ဖုန္း ဖန္သားျပင္မ်ားမွာ ညစ္ညမ္း Vedios မ်ား၊ Page မ်ားက ပ လူပ်ံေနသည္။ Sex Education သင္ျပမႈ မခံရေသာ ကေလးမ်ား၊ လူငယ္မ်ားအတြက္ ရင္ေလးဖြယ္ပင္။ အသက္ႀကီးၿပီး အသိမႀကီးေသာ လူႀကီးမ်ားပင္ မိုက္မွားစြာ ၾကည့္႐ႈ၊ အကုသိုလ္ပြားေနၾကသည္။ Facebook မ်ားမွ ထို ညစ္ညမ္း Vedios မ်ား Page မ်ား ကိစၥကို လည္း ဝိုင္းဝန္း႐ႈတ္ခ် ဝိုင္းပယ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါ ၿပီ။ လူသည္ အသိတရားရွိေသာ သတၱဝါျဖစ္ ေသာ္လည္း ထိုအသိတရားသည္ မွားယြင္း ေသာအသိတရား ျဖစ္ေနလွ်င္ လူ႕ေလာကႀကီး ကို အႏၱရာယ္ျပဳပါသည္။ မွန္ကန္ေသာ အသိ တရားျဖစ္ေအာင္ ပညာေပးမႈ၊ သင္ျပမႈမ်ား လို အပ္လွပါသည္။ ဘာသာေရး အဆံုးအမမ်ား၊ ေလာကနီတိမ်ား၊ လူ႕ယဥ္ေက်းမႈ အစဥ္အလာ မ်ားကို သိရွိနားလည္ လက္ခံလာရန္ မိဘဆ ရာသမားမ်ားႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား လူႀကီးမ်ား တြင္ တာဝန္ရွိပါသည္။ လူတုိင္း လူတိုင္းပင္မွန္ ကန္ေသာ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အသိပညာမ်ား သိ ရွိထားသင့္ပါေလၿပီ။ ယခုအခါ ျဖစ္ပြားေနေသာ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈမ်ားႏွင့္ အျခားမုဒိမ္းမႈမ်ား သည္ မွားယြင္းေသာ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အသိ အျမင္ အေတြးအေခၚမ်ားေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ ေလသည္။
.
နာမည္ေက်ာ္ ကာတြန္းဆရာ ေမာင္ေမာင္ ေအာင္ကDVB ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးစဥ္ ''ဒီ ကေန႔ ကေလးေတြမွာ ဖတ္စရာ ကေလးစာေပ မရွိဘူး။ ကာတြန္းစာအုပ္ေတြ အထြက္နည္း သြားၿပီ။T.V ကလြင့္တဲ့ အစီအစဥ္ေတြမွာလည္း ကေလးေတြအတြက္ အစီအစဥ္က အေတာ္နည္းပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြမွာ သင္တဲ့သင္ခန္း စာေတြမွာ ကေလးေတြ စာဖတ္လာေအာင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးတဲ့ သင္ခန္းစာေတြထည့္ေပး သင့္ပါတယ္။ ကေလးေတြ စာဖတ္လာေအာင္၊ စာေပနဲ႔ ေမြ႕ေပ်ာ္ေအာင္ လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။ မိဘေတြကလည္း စာအုပ္ေတြ၊ ပံုျပင္စာအုပ္၊ ကာတြန္းစာအုပ္ေတြ ဝယ္ေပးသင့္တယ္။ အိမ္မွာ စာအုပ္စင္ ထားရွိသင့္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုေခတ္မိဘေတြက ကိုယ္တိုင္လည္း ဖုန္းပြတ္ေန ၾကတယ္။ သားသမီးကိုလည္း စာအုပ္ဝယ္ေပး မယ့္အစား ဖုန္းပဲ ဝယ္ေပးေနၾကတယ္။ မွန္ ကန္တဲ့ အသိအျမင္ရေအာင္ လုပ္မေပးႏုိင္ၾက ဘူး''ဟု ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။
.
''ကံေကာ္ေျမမွ တြဲလက္မ်ား''ပညာေရး ေထာက္ကူျပဳ အသင္းက သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈမ်ား ေန႔စဥ္ ရက္ဆက္ဆိုသလုိ ျဖစ္ေပၚေနသျဖင့္ မိဘမ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ား လိုက္နာသတိျပဳရန္အ ခ်က္မ်ားကို မွ်ေဝထားသည္။
.
ကေလးငယ္မ်ား သတိျပဳရန္
  ေနအိမ္မွ ေဝးရာသို႔ မိဘ၊ အုပ္ထိန္းသူ မ သိဘဲ လံုးဝမသြားပါႏွင့္။
  ေနအိမ္မွ အျပင္ဘက္သို႔ ထြက္ကစားလွ်င္ မိဘ၊ အုပ္ထိန္းသူမ်ားကို အသိေပးၿပီးမွသြားပါ။
  ေက်ာင္း၊ သင္တန္း၊ က်ဴရွင္မွ ျပန္လွ်င္အိမ္ သို႔ တန္းျပန္ပါ။ ျဖစ္ႏုိင္လွ်င္ အေဖာ္ႏွင့္ ျပန္ပါ။
  မိမိမသိေသာ ေနရာသို႔ မည္သူက ေခၚေခၚ မလိုက္ပါႏွင့္။
  မိမိမသိေသာ သူစိမ္းမ်ားႏွင့္ လံုးဝ စကား မေျပာပါႏွင့္။
  မိမိ မသိေသာ သူမ်ား ေကြၽးသည့္အစား အစာ၊ အေအး၊ အခ်ိဳရည္မ်ားကို လံုးဝမစား ေသာက္ပါႏွင့္။
  လူထူထပ္ေသာ ေနရာမ်ားသို႔ တစ္ေယာက္ တည္း မသြားပါႏွင့္။
  မိမိ၏ ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို မိ ခင္မွလြဲ၍ မည္သူ႕ကိုမွ် ေပးမကိုင္ပါႏွင့္။ ဓာတ္ ပံု႐ိုက္ မခံပါႏွင့္။  (ႏႈတ္ခမ္း၊ ရင္ဘတ္၊ ေပါင္ ႏွစ္ဖက္ၾကား၊ တင္ပါးတို႔ကို မထိမကိုင္ေစႏွင့္)။
  ဖုန္းအတြင္းမွ ဓာတ္ပံုမ်ား၊ ဗီဒီယိုမ်ားကို မည္သူလာျပျပ လံုးဝ မၾကည့္ပါႏွင့္။
 လူရွင္းေသာ လမ္းမ်ား၊ ေမွာင္ေနေသာ ေနရာမ်ားသို႔ တစ္ေယာက္တည္း လံုးဝမသြားပါ ႏွင့္။

မိဘမ်ား/အုပ္ထိန္းသူမ်ား သတိျပဳရန္
 ကေလးမ်ားကို ေနအိမ္ႏွင့္ ေဝးရာသို႔ ခိုင္း ေစျခင္း၊ ေစလႊတ္ျခင္း၊ လံုးဝ မျပဳလုပ္ပါႏွင့္။
 ေမွာင္မိုက္ေသာ ညအခ်ိန္တြင္ ကေလးတစ္ ေယာက္တည္း မည္သည့္ေနရာမွ မလႊတ္ပါႏွင့္။ မ   မူးယစ္ေဆးဝါး/အရက္ေသစာ ေသာက္စား သူမ်ားအနီး ကေလးကို လံုးဝမထားပါႏွင့္။
  အျခားသူမ်ားကို ယံုၾကည္ၿပီး ကေလးကို ဘယ္ေနရာသို႔မွ် မထည့္ပါႏွင့္။
 ကေလးကို အျခားသူမ်ားႏွင့္ ထားခဲ့ျခင္း၊ အျခားသူမ်ားအား ေစာင့္ၾကည့္ခိုင္းျခင္း လံုးဝ မလုပ္ပါႏွင့္။
 ေက်ာင္း၊ အသင္း၊ က်ဴရွင္သို႔ တစ္ေယာက္ တည္း လံုးဝ မလႊတ္ပါႏွင့္
 ကေလးေရွ႕တြင္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အျပဳအမူ မ်ား မလုပ္မိေစရန္ သတိထားေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
 ကေလးတြင္ ေျပာင္းလဲလာေသာ အျပဳအမူ၊ အေနအထိုင္မ်ား ရွိလာပါက ခ်က္ခ်င္းေမးျမန္း ပါ။
 ကေလးရင္ဖြင့္သည့္၊ ေျပာျပသည့္ စကား မ်ားကို အေလးထား နားေထာင္ေပးပါ။
 လိင္မႈဆိုင္ရာ သိမွတ္စရာမ်ားကို ကေလး သိတတ္သည့္အရြယ္မွစ၍ ဗဟုသုတ အျဖစ္ ေျပာျပပါ။
.
ေဖာ္ျပပါ အခ်က္မ်ားသည္ မိဘတိုင္းအုပ္ ထိန္းသူတိုင္း၊ ဆရာ/ဆရာမတိုင္း သိထားသင့္ ပါသည္။ ကေလးမ်ားကိုလည္း ရွင္းျပေပးထား ရပါမည္။ မိမိ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုလည္း ေဝမွ်အသိ ေပးသင့္သည္။ အနာဂတ္တြင္ လူႀကီးမ်ား၊ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္လာမည့္ ကေလးမ်ားအ ေရးသည္ တိုင္းျပည္အေရး ျဖစ္သည္။ ကေလး မ်ား ေဘးကင္းလံုၿခံဳေရး၊ ေအးခ်မ္းစြာ ပညာ သင္ၾကားေရး အသိဉာဏ္ျမင့္မားေရး၊ အေတြး အေခၚမွန္ကန္ေရးတုိ႔သည္ ျပည္သူလူထု တစ္ ရပ္လံုး ဝိုင္းကူလက္တြဲ လုပ္ေဆာင္ၾကမည့္ ကိစၥျဖစ္သည္။ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ၊ ကိုယ့္အား ကိုယ္ကိုး လုပ္ေဆာင္ျခင္းသည္သာ လက္ေတြ႕ အက်ိဳး ရွိေလသည္။ တကယ့္အေရး၊ တကယ့္ ေဘး ျဖစ္လာလွ်င္ မည္သူ႕ကိုမွ အားမကိုးရ ေသာ ကာလတြင္ ကေလးမ်ားအတြက္ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ထားျခင္းသာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေပသည္။
.
 =============================================
 
ကလေးမြားဘဝ လုံခွုံဘေးကငျးရေးသညျ ပထမ
ကောငျးမွငျ့မွတျစိနျ
.
ကဗြာဆရာ ကိုကောဇာ၏ 'သမီးရဲ့ သမီးအတကျ'' ခေါငျးစဉျဖွငျ့ ကဗြာလေးကို ဖတျရုခံစားပွီး ဝမြေခငျြစိတျ ဖွစျလာမိပါသညျ။ (သမီးရေ ညညျးမေးထားတဲ့ ကလေး၊ သမီး မိနျးကလေးနေျာ၊ အရယျ ငယျသေးတယျလို့ အမွငျ မမား၊ မကျြကယျရာမာ လှှတျထားလို့၊ တစျယောကျထဲ မကစားပါစနေဲ့ကယျ။ သမီးရေ ညညျးတို့ မိသားစု၊ ဘဝတစျခုအတကျ နစျယောကျလုံး ရုနျးကနျ၊ အိမျမာ ကနျြခဲ့တဲ့ သမီး မိနျးကလေး၊ ကခြေျာကတိမျး မဖွစျရ အောငျ၊ ဘယျသူ့ကို ထိနျးခိုငျး ထားသလဲကယျ။ သမီးရေ ညညျးကလေးရဲ့ စာသငျကြောငျး၊ ပွယုဂျ ဘယျလောကျ ကောငျးကောငျး၊ လာလာ ခြောငျးနတေဲ့ ကာမငနျးရူး၊ လညျပငျးနဲ့ နဖူးမာ စာမကပျ၊ လူအပွတျကို စောငျ့ကွညျ့နတေယျ ဆိုတာ၊ အမွဲ သတိရိပါကယျ။ သမီးရေ ညညျး တို့ရဲ့ အိမျဝနျးကငျြ၊ ယုနျထငျ ကွောငျထငျ မမွငျနိုငျပမေယျ့ သိက်ခာထိုငျကွောငျသူတေျာ ကွကျသူခိုး၊ ဖုနျးပတျတဲ့ တနျခိုးတနေဲ့ ရမကျဘိုး အကငြျ့ယုတျဖို့အတကျ ညစျပတျတဲ့ အကွံတေ ထုတျနတေယျဆိုတာ ကွိုတငျဖမျးအုပျနိုငျပါ ကယျ။ သမီးရေ ညညျးသိထားဖို့က လိုဘတေ ဇောတိုကျ၊ လောငျမွိုကျနတေဲ့ ရာဂနဲ့၊ ဇောငျး ထနတေဲ့ တဏာသေးသားကို တိရစ်ဆာနျတစျ ကောငျနဲ့ မခွား။ ဦးနောကျဉာဏျ မစဉျးစားဘဲ။ အရယျမထား အခကျြမသိ၊ ကာမအကွညျ့နဲ့သာ ထိတေ့မားခငျြနတေဲ့ လူဗလ၊ လူ့အတ်တ နားအ တအေတကျ ပေးခငျြတဲ့ လကျဆောငျအကွံက တော့ ငရဲခံသဒေဏျပါကယျ)။ ထို ကဗြာလေးမာ တစျနစျထကျတစျနစျ အဖွစျမြားလာအောငျ  ''သကျငယျမုဒိမျး''ကိစ်စကို မီးမောငျးထိုးပွနလေသေညျ။
.
ပွညျထဲရေး ဒုတိယဝနျကွီးက သကျငယျ မုဒိမျးအမုမြား ၂ဝ၁၆ ခုနစျတငျ ၆၁ ရာခိုငျနုနျး၊ ၂ဝ၁၇ ခုနစျတငျ ၆၄ ရာခိုငျနုနျး၊ ၂ဝ၁၈ ဧပွီ လအထိ ၆၈ ရာခိုငျနုနျး ဖွစျပားခဲ့ကွောငျး ပွော ခဲ့ရာ ဖွစျပားနုနျးက တစျနစျထကျ တစျနစျပိုမို အဖွစျမြားလာနသေညျ။ ''မွငျ့မိုရျမတေ်တာ နားခို ရာ''(Single Mother Home) တညျထောငျသူ ဒေါကျတာမွတျသနျ့က (အဲဒီ ကိနျးဂဏနျး တထေကျတောငျ ပိုပွီး ဖွစျနပေါတယျ။ တခြို့ မိနျးကလေး မိဘတကေ ရဲကို မတိုငျဘူး။ ရကျ လို့။ တခြို့မိဘတကေတြော့ မသိနားမလညျကွ ဘူး။ လူမသိအောငျ ဖုံးဖိနကွေတာတလေညျး ရိတယျ) ဟုဆိုသညျ။ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမုအား နညျးခွငျး၊ တရားဥပဒအေကွောငျးကို မသိနား မလညျခွငျး၊ တရားဥပဒကေို မယုံရဲခွငျးမြား ကွောငျ့ ရငျနငျ့ ကွကေဲဖယျ အဖွစျဆိုးမြား အမနျ တကယျလညျး ရိနပေါသညျ။ ငမြေား တရားနိုငျ ဆိုသကဲ့သို့ ငဖွေငျ့ဖိသောအဖွစျဆိုး မြားလညျး ရိသညျ။ ထိုအဖွစျဆိုးမြိုး ကယား ပွညျနယျ မေျာခြီးမိုငျးတငျ ၂ဝဝ၈ ခုနစျ တစျကွိမျ၊ ၂ဝဝ၉ ခုနစျမာ တစျကွိမျ ဖွစျခဲ့သညျ။ ၂ဝဝ၈ ခုနစျမာ မုဆိုးမမိသားစု တစျစုအိမျတငျ လာရောကျတညျးခိုသော လူယုတျမာက အိမျ ရငျမုဆိုးမ၏ မွေးငယျ ၃ တနျးကြောငျးသူလေးကို အဓမ်မပွုကငြျ့ခွငျး ဖွစျသညျ။ ထို လူယုတျမာက အာဏာရိ နောကျခံ အသိုငျးအဝိုငျးအားဖွငျ့ ငသေိနျးအနညျးငယျမြသာ အလြေျာပေးကာ ကြအေေးစခေဲ့သညျ။ မုဆိုးမ မိသားစုခမြာ ပေးသမြဖွငျ့ ကြနေပျခဲ့ရသညျ။ ၂ဝဝ၉ ခုနစျတငျ အယောငျဆောငျ ဘုနျးကွီးဝတျ၍ ကြောငျး ထိုငျကိုယျတေျာ လုပျနသေူကကြောငျးမကြောငျး သားငယျ ၇ နစျသားကို အဓမ်မပွုကငြျ့ကာထကျ ပွေးသားခဲ့သညျ။ ထိုသူသညျ ယခငျကလညျး အမွဲ မူးရူးသောကျစားနသေူ ဖွစျသညျ။ အလုပျကို လကျကွောတငျးအောငျ လုပျသူ မဟုတျခြေ။ အစားခြောငျ၊ အနခြေောငျအောငျ၊အယောငျ ဆောငျ ဘုနျးကွီးဝတျနခွေငျး ဖွစျသညျ။ ယုံ လယျသော မွနျမာလူမြိုးတို့ ထုံးစံအတိုငျး၊ ကိုး ကယျထားကွရာ ဖတျထကျမ တောငျပို့မနျးသိခဲ့ ကွလသေညျ။ ကလေး၏ မိဘမြားက မခံနိုငျ ၍ လိုကျရာကွသေျာလညျး ထိုဘုနျးကွီး အ ယောငျဆောငျ လူယုတျမာကို ရာမတေ့ခဲ့ပါ။ လကျလုပျလကျစား ဆငျးရဲသားမြား ဖွစျ၍ မိမိ တို့၏ စားဝတျနရေေးအတကျလညျး ရုနျးကနျ နရေသဖွငျ့ ဆကျမရာခဲ့နိုငျပါ။
.
ကလေးငယျမြားအတကျ လုံခွုံဘေးကငျး သော ပတျဝနျးကငျြကောငျးမြား အရေးတကွီး ပငျ လိုအပျနပေါပွီ။ မကွားဝံ့ မနာသာ သတငျး မြားက နားနငျ့မဆံ့အောငျ ကွားနကွေရသညျ။ Victoria ကလေး၏ ကိစ်စနငျ့ ပတျသကျ၍ အမု မနျ ပေါ်ပေါကျရေး၊ တရားမြတမု ရိရေး၊နောကျ ထပျ ဤကိစ်စမြိုး မပေါ်ပေါကျရေးတို့အတကျ ရနျကုနျ၊ မန်တလေး၊ တောငျကွီး စသော မွို့ကွီး မြားနငျ့ အခွားမွို့မြားတငျ ပွညျသူလူထုက ဆန်ဒထုတျဖေျာပဲမြား ပွုလုပျလာကွသညျ။ ဒီမို ကရစေီခတျေ၏ အားသာခကျြ ကောငျးကကျမြားပငျ ဖွစျသညျ။ အမြားအကြိုးအတကျ ပွညျ သူလူထုက မနျကနျသောနညျးဖွငျ့ စညျးလုံးညီ ညတျစာ ဆန်ဒထုတျဖေျာခဲ့ခွငျး ဖွစျသညျ။ တ ရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး၊ တရားမြတရေးကို တောငျး ဆိုခဲ့ခွငျး ဖွစျသညျ။ ယိုငျနဲ့နသေောတရားရေး မဏ်ဍိုငျကို ပွညျသူလူထုက ထိနျးကိုငျပေးရခွငျး ဖွစျသညျ။ ရနျကုနျမွို့တငျ ပွုလုပျသော ဆန်ဒထုတျဖေျာပဲတငျ ခေါငျးဆောငျသူ တစျဦးက ကလေးငယျမြား၏ မိဘမြားကို တပျလနျ့နိုးဆေျာသော စကားကို ပွောခဲ့သညျ။
.
''ဒီလို သကျငယျ မုဒိမျးကိစ်စတေ မဖွစျလာ နိုငျအောငျ မိဘတိုငျးက ကလေးတကေို ကွို တငျကာကယျမုတေ ပွုလုပျထားသငျ့ပါတယျ။ ဖွစျပွီးမ လုပျကိုငျနကွေတာထကျ မဖွစျခငျကာ ကယျတာက ပိုအဓိပ်ပါယျရိပါတယျ''
.
နျပါသညျ။ ကလေးမြား ဘေးကငျးလုံခွုံ ရေးအတကျ မိဘတိုငျးသာမက၊ အစျကိုအစျမ မြား၊ ဆမြေိုးမိတျဆေ အသိုငျးအဝိုငျး၊ အိမျနီး ခငျြး၊ တစျရပျထဲသားခငျြးမြားကလညျး ဝိုငျးဝနျး လုပျဆောငျကွရပါမညျ။ ဆရာ၊ ဆရာမမြား၊ ဘာသာရေး ခေါငျးဆောငျမြား၊ ရပျရာလူကွီး မြား၊ ရပျမိရပျဖမြားပါမကနျြ ကလေးငယျတိုငျး ကို ဝိုငျးဝနျးကာကယျ စောငျ့ရောကျကွရပါမညျ။ မိဘခငျြး သားသမီးခငျြး စာနာကွသဖွငျ့ ကူညီ ထိနျးကြောငျးပေးသငျ့ကွသညျ။
.
''ကလေးငယျတကေို ဒီလိုအဓမ်မ ပွုကငြျ့ခံ နရေတာဟာ ပတျဝနျးကငျြ ျေန မဖွစျလို့ပါ။ ျေန ဖွစျအောငျ ဘယျလိုလုပျမလဲ စဉျးစားနခေဲ့ တာ ကွာပါပွီ''ဟု(Single Mother Home) တညျထောငျသူ ဒေါကျတာမွတျသနျ့က ပွောသညျ။ မွနျမာ စကားပုံတငျ ပတျဝနျးကငျြကောငျးလြငျ အကူအညီကောငျး ရပုံကို (အိမျနီးခငျြးကောငျးရငျ လငျကောငျးရတယျ)ဟူ၍ ပွောဆို သုံးနုနျးကွသညျ။ ပတျဝနျးကငျြကောငျး ရခငျြ လြငျ မိမိတို့ကိုယျတိုငျကလညျး ပတျဝနျးကငျြကို ဂရုစိုကျရနျ လိုသညျ။ ပတျဝနျးကငျြသညျ လူမုပတျဝနျးကငျြ၏ အဓိကဖွစျပရော ပေါငျးသငျးဆကျဆံကွရာတငျ ကူညီဖေးမတတျဖို့ ဖေျာရေ စာခေါ်ပွော နုတျဆကျဖို့၊ တစျဦးနငျ့တစျဦးတေ့လြငျ အနညျးဆုံး ပွုံးပွတတျဖို့တော့ လိုပါသညျ။ ခငျမငျရငျးနီးမုမြားရအောငျ ဆကျဆံနထေိုငျကွ သငျ့သညျ။ နေးနေးထေးထေး ပေါငျးသငျးသငျ့ ကွသညျ။ စိမျးမနသေငျ့၊ ခပျတနျးတနျး မနေ သငျ့ကွပေ။ ကြနျတေျာနထေိုငျရာ အေးသာယာ မွို့ အမတျ (၁ဝ)ရပျကကျ အိမျနီးခငျြး အမြိုးသ မီးသညျ (တစျရာလုံးနဲ့ ဝိုငျးစိနျတစျယောကျ တညျး မတညျ့သူ)ဖွစျရာ သူက ''ကိုယျလုပျမ ကိုယျစားရတာ၊ ကိုယျရိမ ကိုယျစားရတာ ငါတို့ ကတော့ ဘယျသူ့မ ဂရုမစိုကျဘူး''ဟု အမွဲ ပွောကာ အိမျနီးခငျြးမြားနငျ့လညျး သငျ့မွတျ သောအခါ ရပျကကျထဲမ မညျသူမြ မလာတော့ ခြေ။ ခွောကျကပျ တိတျဆိတျနေ၏။ သို့ဖွစျ၍ လူမုပတျဝနျးကငျြကောငျးကို မိမိတို့ ကိုယျတိုငျ ကလညျး စတငျဖနျတီး တညျဆောကျရမညျဖွစျ သညျ။
.
အိမျနီးခငျြး မကောငျးလြငျ၊ လူမုပတျဝနျး ကငျြမကောငျးလြငျ ယခုခတျေသညျ ပို၍ဘေး ရနျ မြားလပါသညျ။ မွို့ကွီးမြားဆိုလြငျ အထပျ မွငျ့တိုကျကွီးမြားတငျ တိုကျခနျးမြားဖွငျ့ နထေိုငျ ကွရာ အခနျးနီးခငျြးပငျ မသိကွခြေ။ မရငျးနီးကွ ခြေ။ လုံးဝ မဖွစျသငျ့ပါ။ မိမိနထေိုငျလုပျကိုငျကွ ရာ ပတျဝနျးကငျြတိုငျးတငျ လူအခငျြးခငျြးပွော ဆို ဆကျဆံနကွေရသညျဖွစျရာ အပွနျအလနျ ဖေးမကူညီ စောငျ့ရောကျမုမြား ရိလြငျပြေျာစရာ ကောငျးလသေညျ။ ဘေးကငျးလုံခွုံသညျ။ သို့ သေျာ ယခုအခါ ဖုနျးမြား (လကျကိုငျဖုနျး)ကို လူတိုငျး အသုံးပွုနကွေသဖွငျ့ မိမိအိမျရိ မိ သားစု အခငျြးခငျြးပငျ စကားမပွောမိကွခြေ။ လကျဖကျရညျဆိုငျသို့ သူငယျခငျြးမြားနငျ့ အ တူထိုငျလြငျပငျ ကိုယျ့ဖုနျးကိုယျ ပတျနကွေသဖွငျ့ ယခငျကလို ရငျးနီးကြမျးဝငျစာ မပွောဆိုမိ ကွတော့ပေ။ လူမုဆကျဆံရေးမြား အေးစကျနေ ကွသညျ။ ထို့ပွငျ လူတိုငျးစားဝတျနရေေးအတကျ နေ့စဉျ ပွေးလှှားရုနျးကနျ ရာဖနေကွေရ သဖွငျ့ မိမိိတို့၏ သားငယျသမီးငယျမြားကို ရငျ အုပျမကာ မပွုစု၊ မထိနျးကြောငျးနိုငျတော့ပေ။ မူကွိုကြောငျး၊ ကိုယျပိုငျကြောငျး၊ ကိုယျပိုငျ ကြောငျး တတျနိုငျသူက ထိုကြောငျးမြား ပို့ထား ရသညျ။ တစျနကေုနျ မိဘနငျ့ ကငျးကာနကွေရသညျ။ ညရောကျတော့လညျး မိဘက နေးနေးထေးထေး မပွုစုနိုငျတော့။T.V ကွညျ့ လကျကိုငျဖုနျးပတျပွီး အိပျယာဝငျကွလသေညျ။ ကလေးမြားကို ဆုံးမသနျသငျမု နညျးလာကွ၏။ မိဘမြားလညျး မပေါ့ဆသငျ့၊ မိဘသညျ(လကျ ဦးဆရာ)ပငျ ဖွစျသညျ။
.
ကလေးမြားအတကျ ဒုတိယအရေးကွီး ပုဂ်ဂိုလျမြားမာ ဆရာ/ဆရာမမြားပငျ ဖွစျသညျ။ ကလေးမြား လုံခွုံဘေးကငျးရေးသညျ ဆရာ/ ဆရာမတို့၏ အဓိက တာဝနျဖွစျသညျ။ လိမ်မာ ရေးခွားရိရေး၊ အသိဉာဏျပညာ မွငျ့မားရေး သညျ ဆရာ/ဆရာမတို့၏ ဝတ်ထရားဖွစျသညျ။ ယနေ့ခတျေတငျ ဆရာ/ဆရာမမြားသညျ မိဘ မြားထကျ ပို၍ ကလေးမြားနငျ့ ထိတေ့ဆကျဆံ သငျပွနရေသညျ။ မိဘအမြားစုက ယုံကွညျ အားကိုးစာ ငကေုနျကွေးကြ ခံကာ ဆရာ၊ ဆရာမမြားထံ အပျနံထားကွပွီး စီးပား ရာ နကွေရသညျ။ ထို့ကွောငျ့ ဆရာ၊ ဆရာမ မြားသညျ ဒုတိယမိဘမြားပငျ ဖွစျသညျ။ မိဘ၏ တာဝနျဝတ်တရားကိုပါ ထမျးဆောငျ နကွေရသူမြား ဖွစျလသေညျ။ အငွိမျးစား မူလတနျးကြောငျးအုပျ ဆရာကွီး တစျဦးက (ကြနျတေျာကတော့ ဆရာ/ဆရာမတကေို ကလေးတကေို ခစျြတတျဖို့ အမွဲသတိပေး ခဲ့တယျ။ ကိုယျ့ သားသမီးနဲ့ မခွား ခစျြဖို့၊ ကလေးကို ခစျြတတျလာရငျ စာသငျရတာ အောငျမွငျလာမယျ။ ကလေးတကေ ကိုယျ့ကိုယျ ခစျြခငျအားကိုးလာမယျလို့ အမွဲလမျးညှှနျ ပွခဲ့တယျ။ ဒါကလညျး ကြနျတောျ့ကိုယျတေ့ ဖွစျလို့ပါ။ ကြနျတေျာကိုယျတိုငျ ကလေးတကေို ခစျြတတျတယျ။ ကလေးတကေို ကြနျတေျာစာ သငျရငျ တတျလယျတယျ။ ကလေးတိုငျးက ကြနျ တောျ့စကားကို နားထောငျကွတယျ။ ကလေး တကေလညျး ကြနျတောျ့ကိုခစျြကွတယျ)။ ဟု ဆိုလသေညျ။ ''မတေ်တာခွုံလြငျ လုံသညျ''။   ''မတေ်တာဆောငျလြငျ အောငျသညျ''ဟူ၍ အဆုံး အမမြားရိရာ လိုကျနာကငြျ့သုံးရပမေညျ။
.
ယခုခတျေမာ လိငျမုဆိုငျရာ ပွနာမြား ရုပျထေးပလေီလကျြရိရာ လိငျမုဆိုငျရာ အသိပ ညာပေးမုမြားလညျး လိုအပျလာပါသညျ။ က လေးစာပမြေား ပွုစု၊ ထုတျဝသေူ၊ ဆရာမနယျ နီကံဝငျးက ''ကလေးတကေို အသကျအရယျအ လိုကျ Sex Education သငျပေးရပါမယျ။ ဒီလိုမြိုး သငျပေးရငျတော့ ကောငျးကြိုးတေ မြားပါတယျ။ မဖွစျသငျ့တာ မဖွစျအောငျ ကွိုတငျကာကယျ နိုငျပါတယျ''ဟု ဆိုသညျ။ ကလေးမြား ရောငျသငျ့ ဆောငျသငျ့သော အခကျြမြားကို သိရိ နားလညျ ထားရနျမာ အမနျပငျ လိုအပျပါသညျ။ ယခုခတျေ က လေးမြားသညျ လနျစာ သိလယျ၊ တတျ လယျ၊ အတု ခိုးလယျကွသဖွငျ့ မနျကနျသော (လိငျမုဆိုငျရာ အသိအမွငျမြား) သိရိကွစရေနျ သငျကွားရပါမညျ။ ကမ်ဘာရာကွီးတငျ အနောကျ တိုငျး၊ အရေ့တိုငျး ယဉျကြေးမု ကူးလူးယကျ နယျမု လငျြမွနျနသေဖွငျ့ အနောကျတိုငျး ယဉျ ကြေးမု လူနမေုစရိုကျမြားက တစျနေ့တစျခွား မွနျမာပွညျအတငျး ထိုးဖောကျနသေညျ။ အမေ နငျ့သား၊ အဖနေငျ့ သမီး အတူထိုငျ၍ မကွညျ့ ရဲသော (အပွနငျ့ အပွုမြား)ကို ယခုအခါTV မြားမာပငျ မွငျနရေပပွေီ။ မိသားစုအားလုံး အတူ ထိုငျကွညျ့ နကွေရပွီ။ ထို့ပွငျ လကျကိုငျဖုနျး ဖနျသားပွငျမြားမာ ညစျညမျး Vedios မြား၊ Page မြားက ပ လူပြံနသေညျ။ Sex Education သငျပွမု မခံရသော ကလေးမြား၊ လူငယျမြားအတကျ ရငျလေးဖယျပငျ။ အသကျကွီးပွီး အသိမကွီးသော လူကွီးမြားပငျ မိုကျမားစာ ကွညျ့ရု၊ အကုသိုလျပားနကွေသညျ။ Facebook မြားမ ထို ညစျညမျး Vedios မြား Page မြား ကိစ်စကို လညျး ဝိုငျးဝနျးရုတျခြ ဝိုငျးပယျဖို့ လိုအပျနပေါ ပွီ။ လူသညျ အသိတရားရိသော သတ်တဝါဖွစျ သေျာလညျး ထိုအသိတရားသညျ မားယငျး သောအသိတရား ဖွစျနလြေငျ လူ့လောကကွီး ကို အန်တရာယျပွုပါသညျ။ မနျကနျသော အသိ တရားဖွစျအောငျ ပညာပေးမု၊ သငျပွမုမြား လို အပျလပါသညျ။ ဘာသာရေး အဆုံးအမမြား၊ လောကနီတိမြား၊ လူ့ယဉျကြေးမု အစဉျအလာ မြားကို သိရိနားလညျ လကျခံလာရနျ မိဘဆ ရာသမားမြားနငျ့ ခေါငျးဆောငျမြား လူကွီးမြား တငျ တာဝနျရိပါသညျ။ လူတိုငျး လူတိုငျးပငျမနျ ကနျသော လိငျပိုငျးဆိုငျရာ အသိပညာမြား သိ ရိထားသငျ့ပါလပွေီ။ ယခုအခါ ဖွစျပားနသေော သကျငယျမုဒိမျးမုမြားနငျ့ အခွားမုဒိမျးမုမြား သညျ မားယငျးသော လိငျပိုငျးဆိုငျရာ အသိ အမွငျ အတေးအခေါ်မြားကွောငျ့ပငျ ဖွစျ လသေညျ။
.
နာမညျကြေျာ ကာတနျးဆရာ မောငျမောငျ အောငျကDVB နငျ့ တေ့ဆုံဆေးနေးစဉျ ''ဒီ ကနေ့ ကလေးတော ဖတျစရာ ကလေးစာပေ မရိဘူး။ ကာတနျးစာအုပျတေ အထကျနညျး သားပွီ။T.V ကလငျ့တဲ့ အစီအစဉျတောလညျး ကလေးတအေတကျ အစီအစဉျက အတေျာနညျးပါတယျ။ ကြောငျးတော သငျတဲ့သငျခနျး စာတော ကလေးတေ စာဖတျလာအောငျ လေ့ကငြျ့သငျကွားပေးတဲ့ သငျခနျးစာတထေညျ့ပေး သငျ့ပါတယျ။ ကလေးတေ စာဖတျလာအောငျ၊ စာပနေဲ့ မေ့ပြေျာအောငျ လုပျပေးသငျ့ပါတယျ။ မိဘတကေလညျး စာအုပျတေ၊ ပုံပွငျစာအုပျ၊ ကာတနျးစာအုပျတေ ဝယျပေးသငျ့တယျ။ အိမျမာ စာအုပျစငျ ထားရိသငျ့တယျ။ ဒါပမေဲ့ ခုခတျေမိဘတကေ ကိုယျတိုငျလညျး ဖုနျးပတျနေ ကွတယျ။ သားသမီးကိုလညျး စာအုပျဝယျပေး မယျ့အစား ဖုနျးပဲ ဝယျပေးနကွေတယျ။ မနျ ကနျတဲ့ အသိအမွငျရအောငျ လုပျမပေးနိုငျကွ ဘူး''ဟု ဆေးနေးခဲ့သညျ။
.
''ကံကေျာမွမေ တဲလကျမြား''ပညာရေး ထောကျကူပွု အသငျးက သကျငယျမုဒိမျးမုမြား နေ့စဉျ ရကျဆကျဆိုသလို ဖွစျပေါ်နသေဖွငျ့ မိဘမြားနငျ့ ကလေးမြား လိုကျနာသတိပွုရနျအ ခကျြမြားကို မြဝထေားသညျ။
.
ကလေးငယျမြား သတိပွုရနျ
  နအေိမျမ ဝေးရာသို့ မိဘ၊ အုပျထိနျးသူ မ သိဘဲ လုံးဝမသားပါနငျ့။
  နအေိမျမ အပွငျဘကျသို့ ထကျကစားလြငျ မိဘ၊ အုပျထိနျးသူမြားကို အသိပေးပွီးမားပါ။
  ကြောငျး၊ သငျတနျး၊ ကြူရငျမ ပွနျလြငျအိမျ သို့ တနျးပွနျပါ။ ဖွစျနိုငျလြငျ အဖေျာနငျ့ ပွနျပါ။
  မိမိမသိသော နရောသို့ မညျသူက ခေါ်ခေါ် မလိုကျပါနငျ့။
  မိမိမသိသော သူစိမျးမြားနငျ့ လုံးဝ စကား မပွောပါနငျ့။
  မိမိ မသိသော သူမြား ကြေးသညျ့အစား အစာ၊ အအေး၊ အခြိုရညျမြားကို လုံးဝမစား သောကျပါနငျ့။
  လူထူထပျသော နရောမြားသို့ တစျယောကျ တညျး မသားပါနငျ့။
  မိမိ၏ ကိုယျခန်ဓာ အစိတျအပိုငျးမြားကို မိ ခငျမဲ၍ မညျသူ့ကိုမြ ပေးမကိုငျပါနငျ့။ ဓာတျ ပုံရိုကျ မခံပါနငျ့။  (နုတျခမျး၊ ရငျဘတျ၊ ပေါငျ နစျဖကျကွား၊ တငျပါးတို့ကို မထိမကိုငျစနေငျ့)။
  ဖုနျးအတငျးမ ဓာတျပုံမြား၊ ဗီဒီယိုမြားကို မညျသူလာပွပွ လုံးဝ မကွညျ့ပါနငျ့။
 လူရငျးသော လမျးမြား၊ မောငျနသေော နရောမြားသို့ တစျယောကျတညျး လုံးဝမသားပါ နငျ့။

မိဘမြား/အုပျထိနျးသူမြား သတိပွုရနျ
 ကလေးမြားကို နအေိမျနငျ့ ဝေးရာသို့ ခိုငျး စခွေငျး၊ စလှှေတျခွငျး၊ လုံးဝ မပွုလုပျပါနငျ့။
 ောငျမိုကျသော ညအခြိနျတငျ ကလေးတစျ ယောကျတညျး မညျသညျ့နရောမ မလှှတျပါနငျ့။ မ   မူးယစျဆေးဝါး/အရကျသစော သောကျစား သူမြားအနီး ကလေးကို လုံးဝမထားပါနငျ့။
  အခွားသူမြားကို ယုံကွညျပွီး ကလေးကို ဘယျနရောသို့မြ မထညျ့ပါနငျ့။
 ကလေးကို အခွားသူမြားနငျ့ ထားခဲ့ခွငျး၊ အခွားသူမြားအား စောငျ့ကွညျ့ခိုငျးခွငျး လုံးဝ မလုပျပါနငျ့။
 ကြောငျး၊ အသငျး၊ ကြူရငျသို့ တစျယောကျ တညျး လုံးဝ မလှှတျပါနငျ့
 ကလေးရေ့တငျ လိငျပိုငျးဆိုငျရာ အပွုအမူ မြား မလုပျမိစရေနျ သတိထားရောငျကွဉျပါ။
 ကလေးတငျ ပွောငျးလဲလာသော အပွုအမူ၊ အနအေထိုငျမြား ရိလာပါက ခကျြခငျြးမေးမွနျး ပါ။
 ကလေးရငျဖငျ့သညျ့၊ ပွောပွသညျ့ စကား မြားကို အလေးထား နားထောငျပေးပါ။
 လိငျမုဆိုငျရာ သိမတျစရာမြားကို ကလေး သိတတျသညျ့အရယျမစ၍ ဗဟုသုတ အဖွစျ ပွောပွပါ။
.
ဖေျာပွပါ အခကျြမြားသညျ မိဘတိုငျးအုပျ ထိနျးသူတိုငျး၊ ဆရာ/ဆရာမတိုငျး သိထားသငျ့ ပါသညျ။ ကလေးမြားကိုလညျး ရငျးပွပေးထား ရပါမညျ။ မိမိ ပတျဝနျးကငျြကိုလညျး ဝမြေအသိ ပေးသငျ့သညျ။ အနာဂတျတငျ လူကွီးမြား၊ ခေါငျးဆောငျမြား ဖွစျလာမညျ့ ကလေးမြားအ ရေးသညျ တိုငျးပွညျအရေး ဖွစျသညျ။ ကလေး မြား ဘေးကငျးလုံခွုံရေး၊ အေးခမျြးစာ ပညာ သငျကွားရေး အသိဉာဏျမွငျ့မားရေး၊ အတေး အခေါ်မနျကနျရေးတို့သညျ ပွညျသူလူထု တစျ ရပျလုံး ဝိုငျးကူလကျတဲ လုပျဆောငျကွမညျ့ ကိစ်စဖွစျသညျ။ ကိုယျထူကိုယျထ၊ ကိုယျ့အား ကိုယျကိုး လုပျဆောငျခွငျးသညျသာ လကျတေ့ အကြိုး ရိလသေညျ။ တကယျ့အရေး၊ တကယျ့ ဘေး ဖွစျလာလြငျ မညျသူ့ကိုမ အားမကိုးရ သော ကာလတငျ ကလေးမြားအတကျ ကွိုတငျ ကာကယျထားခွငျးသာ အကောငျးဆုံး ဖွစျပသေညျ။
.

No comments:

Post a Comment

Journal Download

Photo of three cats