ေျမာက္ကိုရီးယားကို ႏ်ဴကလီးယား ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံဟု အမည္တပ္ႏုိင္ေရး - Kanbawza Tai News

Kanbawza Tai News

Represent For Shan State, Myanmar

Breaking

Wednesday, April 17, 2019

ေျမာက္ကိုရီးယားကို ႏ်ဴကလီးယား ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံဟု အမည္တပ္ႏုိင္ေရး


စိုင္းကြမ္းမိုင္း
.
.
အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳအန္တို႔၏ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ေနာက္ဆံုးပတ္တြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ၌ သေဘာတူညီခ်က္ မရရွိသည့္ျပင္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရး အနာဂတ္ အစီအစဥ္ကိုလည္း ေရးဆြဲျခင္း မျပဳႏုိင္ျခင္းျဖင့္ အလ်င္စလို အဆံုးသတ္ခဲ့ရသည္။ ထို ေဆြးေႏြး ပြဲတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳ အန္ႏွင့္ မည္သည့္ ကိစ္ၥမ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့သနည္း ဟူ၍ သတင္းသမားမ်ားက သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္အား ေမးျမန္းရာတြင္ ထရမ့္က ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရးဆိုသည့္ စကားလံုးသည္ လြန္စြာအေရးႀကီးသည့္ စကားလံုး ျဖစ္ၿပီး တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳေနသည့္စကားလံုးတစ္လံုး ျဖစ္လာေသာ္လည္း ထိုစကားလံုး ၏ အဓိပၸါယ္ကို လူအမ်ားစုက သိရွိျခင္း၊ မရွိ ေၾကာင္း မိမိ၏ နားလည္မႈအရ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မ်ားကို ဖ်က္သိမ္းပစ္ရမည္ဟု အ ဓိပၸါယ္ရပါေၾကာင္း ထရမ့္မွ ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့ သည္။
.
ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ဖ်က္သိမ္းေရး
.
ထူးဆန္းသည့္ ထရမ့္၏ တံု႕ျပန္သည့္စကားသည္ တစ္ပုိင္းတစ္စသာ မွန္ကန္သည္ဟု ဆီဒရာဟာမီဒီယာ၏ မတ္လ ၆ ရက္ေန႔ အင္တာနက္ ေဆာင္းပါးတြင္ သံုးသပ္ထားသည္။ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရးဟူေသာ စကားလံုးသည္ အေရးပါသည့္ စကားလံုးျဖစၿပီး ထိုစကားလံုးသည္ မည္သည့္အဓိပၸါယ္မဆို ျဖစ္ႏုိင္ေသာ္လည္း သံုးစြဲသူအတြက္ ရွင္းလင္း ပါသည္။ ထိုစကားလံုးကို ၿပိဳင္ဘက္အုပ္စုႏွစ္္စု စလံုးသည္ အသံုးျပဳၿပီးေသာ သံတမန္ေရး ကိစၥ မ်ားစြာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း စကားလံုး အေပၚ အဓိပၸါယ္ေဖာ္ေဆာင္ၾကရာတြင္ တုိုက္ဆိုင္မႈ သေဘာတူညီမႈ လြန္စြာနည္းပါးသည္။ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ဖ်က္သိမ္းျခင္း ဆုိ သည့္ စကားလုံးကို အၿပိဳင္အဆုိင္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ ဆိုရန္ အာ႐ံုစိုက္ေနစဥ္၌ ပညာရွင္မ်ား၊ မူ၀ါ ဒေရးဆြဲသူမ်ားသည္ ပထမဆံုး ႏ်ဴကလီး ယား လက္နက္ပိုင္ဆိုင္မႈ” (Nuclearize) ဆို သည့္ စကားလံုး၏ အဓိပၸါယ္ဆန္းစစ္ျခင္း မျပဳဘဲ လက္ခံထားခဲ့သည္။
.
ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆုိင္မႈမွ မည္ကဲ့သို႔ ၿခိမ္းေျခာက္သနည္း
.
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဘက္မွ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ဖ်က္သိမ္းျခင္း””ဆိုသည့္ စကားလံုး၏ အဓိပၸါယ္ကို ေျမာက္ကိုရီးယား၏  ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္တိုက္ကိုဖ်က္သိမ္းျခင္း သာမက ေဒသတြင္းအား ၿခိမ္းေျခာက္ေန သည့္ အေမရိကန္၏ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ မ်ားကိုပါ ဖ်က္သိမ္းျခင္းဟု အဓိပၸါယ္ေဖာ္သည္။ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ပိုင္ဆုိင္မႈ ဆိုေသာ စကားရပ္သည္ တိက်မႈ မရွိသည့္ စကားလံုး ျဖစ္သျဖင့္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ဖ်က္သိမ္းျခင္းဆိုသည့္ စကားရပ္သည္လည္း ရွင္းလင္း ျခင္း မရွိႏုိင္ေတာ့ေခ်။ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ စမ္းသပ္မႈ တစ္ခုေအာင္ျမင္စြာ ျပဳလုပ္ၿပီးသည္ ႏွင့္ ထိုႏုိင္ငံသည္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံျဖစ္သေလာ (သို႔မဟုတ္) ႏ်ဴ ကလီးယား လက္နက္မ်ား ထုတ္လုပ္ႏုိင္သည့္ နည္းပညာ ပိုင္ဆုိင္ထား႐ုံမွ်ျဖင့္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ လိုက္ၿပီေလာ ဟူသည့္ ေမးခြန္းမ်ားႏွင့္ ပို၍ အေရးပါသည့္ မည္သည့္အေျခအေန တစ္ရပ္ ရပ္သို႔ ေရာက္လွ်င္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္မႈသည္ မည္ကဲ့သို႔ ၿခိမ္းေျခာက္သနည္းဟူသည့္ ေမးခြန္းအား အေျဖရွာေဖြရန္ လိုအပ္ လာသည္။
.
ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရးဟူသည့္ စကားလံုးအေပၚ သေဘာထားကြဲျပား မႈသည္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆုိင္ရာ သံတမန္ ဆက္ဆံေရး၏ က်ယ္ျပန္႔သည့္ လမ္း ေၾကာင္းကို ကိုယ္စားျပဳသည္။
.        
ယူေရနီယမ္
.
ႏ်ဴကလီးယား သံတမန္ဆက္ဆံေရးတြင္ တစ္ဦးခ်င္း အသံုးျပဳသည့္ ဘာသာစကားသည္ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးေရးႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ အေရးပါသည္။ မၾကာခဏ ေတြ႕ႀကံဳရသည့္ အစဥ္အလာအရ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆိုင္ထား ျခင္းဟူသည္ အေရးမႀကီးဟု ဆိုသည္။ ထိုႏ်ဴ ကလီးယား လက္နက္အသံုးျပဳႏုိင္သည့္ စြမ္းရည္ကို ကမၻာ႕ႏုိင္ငံေရးတြင္ မည္သို႔အသိအမွတ္ ျပဳခံထားရၿပီး မည္သို႔ကိုယ္စားျပဳ ေဖာ္ျပေန သည္ဆိုေသာ အခ်က္က ပိုမုိအေရးပါသည္။ သို႔အတြက္ေၾကာင့္လည္း ဂ်ပန္တြင္ အဆင့္ျမင့္ သန္႔စင္ၿပီး ယူေရနီယမ္ (သို႔မဟုတ္) ၂၀ ရာခိုင္ ႏႈန္းႏွင့္အထက္ သန္႔စင္ၿပီး ယူေရနီယမ္မ်ားစြာ ရွိေနေသာ္လည္း အီရန္ကဲ့သို႔ ကမ္ၻာအား ၿခိမ္း ေျခာက္ေနသည္ဟူ၍ စဥ္းစားျခင္း မျပဳခဲ့ၾကေပ။
.
ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္ထားသည့္ ႏုိင္ငံအားလံုး၏ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ပိုင္ဆုိင္ မႈ ဟူသည့္ အဓိပ္ၸါယ္လည္း တူညီျခင္း မရွိေပ။ အခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံမ်ားသည္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ တည္ေဆာက္ႏုိင္သည့္ စြမ္းရည္ပိုင္ဆုိင္ထား ေသာ္လည္း အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားစြာေၾကာင့္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ထုတ္လုပ္ျခင္း မျပဳရန္ ေရြးခ်ယ္ဆံုးျဖတ္ထားၾကသည္။ ဥပမာ- ႏုိင္ငံတကာ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ ေအဂ်င္စီ (IAEA) မွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၌ အီရန္ႏုိင္ငံသည္ယူေရ နီယမ္ သန္႔စင္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို လွ်ိဳ႕၀ွက္ စြာေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ခ်ိန္ တြင္ ေတာင္ကိုရီးယား၌ လြန္ခဲ့သည့္ အခ်ိန္က ယူေရနီယမ္ သန္႔စင္ေသာ လုပ္ငန္းကို တရားမ၀င္ လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း လူသိရွင္ၾကား ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ မ်ားႏွင့္ ၁၉၈၀-၈၁ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္း တြင္ ယူေရနီယမ္ သန္႔စင္မႈႏွင့္ ပလူတိုနီယမ္ အနည္းငယ္ကို ခြဲျခားမႈ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ဖူးေၾကာင္းေတာင္ ကိုရီးယားက ထုတ္ေဖာ္၀န္ခံခဲ့သည္။  အေမရိ ကန္ျပည္ေထာင္စု (သို႔မဟုတ္) ႐ုရွား၏သီးသန္႔ လံုၿခံဳေရးအာမခံရရွိထားသည့္ ႏုိင္ငံမ်ား (ဥပမာ ေနတိုးအဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံမ်ား) ကို ႏ်ဴကလီးယားလက္ နက္ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံဟူ၍ သတ္မွတ္ႏုိင္မည္ ေလာ။ ထိုကဲ့သို႔ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းျဖင့္ ႏုိင္ငံ တစ္ႏုိင္ငံ၏ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ပိုင္ဆိုင္မႈ ႏွင့္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မျပန္႔ပြားေရး စာခ်ဳပ္ (NPT) တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ ႏုိင္ငံတ ကာ ဥပေဒမ်ားအၾကား၌ ႐ႈပ္ေထြးသည့္ အျပန္ အလွန္ ေဆြးေႏြးရန္အခ်က္မ်ား ေပၚထြက္လာ ႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ NPT သည္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ၿဗိတိန္ျပင္သစ္ႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔ကို ႏ်ဴကလီးယား ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ အသိ အမွတ္ျပဳထားသည္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ မတိုင္မီ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ စမ္းသပ္ခဲ့သည့္ ထိုငါး ႏုိင္ငံကိုသာ NPT က အသိအမွတ္ျပဳထားသျဖင့္ အိႏ္ၵိယပါကစၥတန္၊ အစၥေရးႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီး ယားတို႔သည္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မ်ား ပိုင္ဆိုင္ထားၾကေသာ္လည္း NPT စာခ်ဳပ္အရ အသိအမွတ္ ျပဳထားျခင္း မရွိေပ။
.
အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံျခင္း ရွိ/မရွိ
.
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ႏ်ဴကလီးယား ပိုင္ဆုိင္မႈကို အမ်ိဳးအစားအသစ္ တစ္ခု ထပ္မံ ခြဲျပလိုက္သည္။ အိႏ္ၵိယလို အဆင့္ျမင့္ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာပိုင္ဆိုင္ထားသည့္ တာ၀န္ သိႏုိင္ငံအျဖစ္ အေမရိကန္ႏွင့္ အိႏ္ၵိယအရပ္ ဘက္သံုး ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ ထုတ္လုပ္မႈ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုစဥ္တြင္ သတ္မွတ္ေပး ခဲ့သည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ ႏ်ဴ ကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္သည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ ခံရျခင္းသည္ လိုလားအပ္သည့္ အရာမဟုတ္ဟု ဆိုသည္။ အစၥေရး၏ ႏ်ဴက လီးယားလက္နက္ပိုင္ဆုိင္မႈကို အစၥေရးႏုိင္ငံ ကိုယ္တိုင္ကေသာ္လည္းေကာင္း၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ေသာ္လည္းေကာင္း မည္သည့္ အခါတြင္မွ် အသိအမွတ္ မျပဳခဲ့ေသာ္လည္း ေကာင္း၊ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားစြာ၌ အစၥေရးႏုိင္ငံ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ားထုတ္ လုပ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပေနပါလ်က္ အစၥေရးကိုႏ်ဴ ကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံဟုအ တိအလင္း ရည္ၫႊန္းေျပာဆုိမႈ မျပဳခဲ့ေပ။ မ ၾကာေသးမီက ကန္႔သတ္အဆင့္မွ ပယ္ဖ်က္၍ အမ်ားျပည္သူသို႔ သိရွိခြင့္ေပးခဲ့သည့္ မွတ္တမ္း မ်ားအရ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္အတြင္း အစၥေရးႏုိင္ငံေရး သမား ယီဂါလအယ္လန္၏ မွတ္ခ်က္စကား၌ အစ္ၥေရးသည္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆိုင္ သည့္ ႏုိင္ငံမဟုတ္ပါဟု ပါရွိသည္။ ႏ်ဴကလီး ယားလက္နက္ရွိပါလ်က္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံဟု အစၥေရးမွ ၀န္မခံခဲ့ ေသာ္လည္း အီရန္ႏုိင္ငံက အစၥေရးမဟာဗ်ဴဟာ၏ ေျပာင္းျပန္အယူအဆကို အသံုးျပဳၿပီး ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ မရွိဘဲ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ပိုင္ဆိုင္သည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ႏုိင္ငံ တကာ ႐ႈျမင္ခံရရွိေရးအတြက္ ႀကိဳးစားျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
.
ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ကိုယ္တိုင္၀န္ခံျခင္း ႏုိင္ငံတကာမွသတ္ မွတ္ခံရျခင္းတို႔သည္ ႏုိင္ငံမ်ားစြာအတြက္ ကြဲ ျပားေနျခင္းက ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ မည္သို႔ ေသာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိသနည္းဆိုသည္ ကို ဆန္းစစ္ထားသည္။ NPT စာခ်ဳပ္အရ ေျမာက္ကိုရီးယားကို ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္သည့္ ႏုိင္ငံဟု တရား၀င္ အသိအမွတ္ ျပဳထားျခင္း မရွိေပ။ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ NPT စာခ်ဳပ္မွ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ ၿပီး ပထမဆံုး ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္စမ္းသပ္ မႈျပဳလုပ္သည့္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ မတိုင္မီ ၂၀၀၅ ခု ႏွစ္ကတည္းက ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ေနာက္ ပိုင္းတြင္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္စမ္းသပ္မႈမ်ား စြာ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေျမာက္ကိုရီးယားကို ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာမွ အသိအမွတ္ျပဳရာတြင္ ႏ်ဴ ကလီးယား လက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္သည့္ စြမ္းရည္တစ္ခုတည္းျဖင့္ မဟုတ္ေပ။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္ ေျမာက္ ကိုရီးယား၊ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္စမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္ျခင္းသည္ ေျမာက္ကိုရီးယားအား ႏ်ဴက လီးယား လက္နက္ပိုင္ဆိုင္သည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ နည္းစနစ္တက် အသိအမွတ္ ျပဳျခင္းသည္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဳိးဆက္မ်ားႏွင့္ ၿငိစြန္းလာခဲ့ရသည္။ အေမရိကန္၏ မူ၀ါဒ ေျပာင္းလဲခ်ိန္ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မျပန္႔ပြားေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားသည္ ေျမာက္ကိုရီးယားတြင္ ေအာင္ျမင္မႈ မရခဲ့ေခ်။ ေစာင့္ၾကည့္သူ အခ်ိဳ႕က ေျမာက္ကိုရီးယားကို ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္သည့္ ႏိုင္ငံဟု ႐ႈျမင္သင့္ေၾကာင္း အေခ်အတင္ ေျပာေနၾက ေသာ္လည္း ေစာင့္ၾကည့္သူအခ်ိဳ႕အတြက္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏  ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္မႈသည္ အသိအမွတ္ ျပဳလက္ခံျခင္း ရွိ/ မရွိ ဆိုသည့္အခ်က္ေပၚ မူတည္သည္ဟု ေ၀ဖန္ၾကသည္။
.
ကင္ဂ်ံဳအန္၏ စိတ္အားထက္သန္မႈ
.
ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳအန္ ၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္သစ္မိန္႔ခြန္းအရ ေျမာက္ကိုရီး ယားသည္ တာ၀န္သိၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလိုလားသည့္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆိုင္ေသာ ႏိုင္ငံအျဖစ္ တရား၀င္အသိအမွတ္ ျပဳခံရရန္စိတ္ အားထက္သန္ေနပံု ရသည္။ ထိုနည္းလမ္းျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုက္အ၀ိုင္းမွ ေျမာက္ကိုရီးယား ကို ရမ္းကားသည့္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ေ၀ဖန္ျခင္းမ်ိဳး မွ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေရွာင္လြဲႏုိင္မည္ဟု ယူဆပံုရသည္။ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ဖ်က္သိမ္း ေရးကို ဦးစားေပး ေဆြးေႏြးရာတြင္ မည္သည့္ ႏုိင္ငံျပဳသည့္ ျဖစ္စဥ္သည္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိုက္အ၀ိုင္း၏ လူမႈဆက္ဆံေရးအရလည္းေကာင္း ေမးခြန္း ထုတ္ဖြယ္ရာမ်ား ရွိေနသည္ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈထား ၾကသည္ဟု ေ၀ဖန္သံုးသပ္ထားသည္။
.
ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ဖ်က္သိမ္းေရးဟူ သည့္ စကားရပ္သည္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္သည့္ စြမ္းရည္ဖ်က္သိမ္း႐ုံမွ်မက ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ပိုင္ဆိုင္သည့္ ႏုိင္ငံအ ျဖစ္ သတ္မွတ္ခ်က္ကိုပါ ဖ်က္သိမ္းရေပမည္။ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ား၏ ပကတိလက္ ေတြ႕ အေျခအေနႏွင့္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔သည့္ ကမ္ၻာ႕ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနသည္ သံုးသပ္သူ၏ အ ျမင္အရသာ ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံအသီးသီးကလက္ ေတြ႕ဘ၀အျဖစ္မွန္ကို မိမိႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးရည္ မွန္းခ်က္အတြက္ ျပဳျပင္ျခယ္လွယ္ႏုိင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားအရ ႐ႈျမင္သံုးသပ္ေနၾကသည္ကို ေတြ႕ရွိေနရေပသည္။
.
မြောက်ကိုရီးယားကို နျူကလီးယား ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံဟု အမည်တပ်နိုင်ရေး
.
စိုင်းကွမ်းမိုင်း
.
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့် မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်တို့၏ ဖေဖော်ဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ၌ သဘောတူညီချက် မရရှိသည့်ပြင် မြောက်ကိုရီးယား၏ နျူကလီးယား လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေး အနာဂတ် အစီအစဉ်ကိုလည်း ရေးဆွဲခြင်း မပြုနိုင်ခြင်းဖြင့် အလျင်စလို အဆုံးသတ်ခဲ့ရသည်။ ထို ဆွေးနွေး ပွဲတွင် မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံ အန်နှင့် မည်သည့် ကိစ်္စများ ဆွေးနွေးခဲ့သနည်း ဟူ၍ သတင်းသမားများက သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်အား မေးမြန်းရာတွင် ထရမ့်က နျူကလီးယား လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေးဆိုသည့် စကားလုံးသည် လွန်စွာအရေးကြီးသည့် စကားလုံး ဖြစ်ပြီး တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုနေသည့်စကားလုံးတစ်လုံး ဖြစ်လာသော်လည်း ထိုစကားလုံး ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို လူအများစုက သိရှိခြင်း၊ မရှိ ကြောင်း မိမိ၏ နားလည်မှုအရ နျူကလီးယား လက်နက်များကို ဖျက်သိမ်းပစ်ရမည်ဟု အ ဓိပ္ပါယ်ရပါကြောင်း ထရမ့်မှ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ သည်။
.
နျူကလီးယားလက်နက် ဖျက်သိမ်းရေး
.
ထူးဆန်းသည့် ထရမ့်၏ တုံ့ပြန်သည့်စကားသည် တစ်ပိုင်းတစ်စသာ မှန်ကန်သည်ဟု ဆီဒရာဟာမီဒီယာ၏ မတ်လ ၆ ရက်နေ့ အင်တာနက် ဆောင်းပါးတွင် သုံးသပ်ထားသည်။ နျူကလီးယား လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေးဟူသော စကားလုံးသည် အရေးပါသည့် စကားလုံးဖြစ်ပြီး ထိုစကားလုံးသည် မည်သည့်အဓိပ္ပါယ်မဆို ဖြစ်နိုင်သော်လည်း သုံးစွဲသူအတွက် ရှင်းလင်း ပါသည်။ ထိုစကားလုံးကို ပြိုင်ဘက်အုပ်စုနှစ််စု စလုံးသည် အသုံးပြုပြီးသော သံတမန်ရေး ကိစ္စ များစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသော်လည်း စကားလုံး အပေါ် အဓိပ္ပါယ်ဖော်ဆောင်ကြရာတွင် တိုုက်ဆိုင်မှု သဘောတူညီမှု လွန်စွာနည်းပါးသည်။ နျူကလီးယား လက်နက်ဖျက်သိမ်းခြင်း ဆို သည့် စကားလုံးကို အပြိုင်အဆိုင် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့် ဆိုရန် အာရုံစိုက်နေစဉ်၌ ပညာရှင်များ၊ မူဝါ ဒရေးဆွဲသူများသည် ပထမဆုံး နျူကလီး ယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်မှု” (Nuclearize) ဆို သည့် စကားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ဆန်းစစ်ခြင်း မပြုဘဲ လက်ခံထားခဲ့သည်။
.
နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်မှုမှ မည်ကဲ့သို့ ခြိမ်းခြောက်သနည်း
.
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဘက်မှ နျူကလီးယားလက်နက် ဖျက်သိမ်းခြင်း””ဆိုသည့် စကားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို မြောက်ကိုရီးယား၏  နျူကလီးယား လက်နက်တိုက်ကိုဖျက်သိမ်းခြင်း သာမက ဒေသတွင်းအား ခြိမ်းခြောက်နေ သည့် အမေရိကန်၏ နျူကလီးယားလက်နက် များကိုပါ ဖျက်သိမ်းခြင်းဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်သည်။ နျူကလီးယား လက်နက် ပိုင်ဆိုင်မှု ဆိုသော စကားရပ်သည် တိကျမှု မရှိသည့် စကားလုံး ဖြစ်သဖြင့် နျူကလီးယား လက်နက် ဖျက်သိမ်းခြင်းဆိုသည့် စကားရပ်သည်လည်း ရှင်းလင်း ခြင်း မရှိနိုင်တော့ချေ။ နျူကလီးယားလက်နက် စမ်းသပ်မှု တစ်ခုအောင်မြင်စွာ ပြုလုပ်ပြီးသည် နှင့် ထိုနိုင်ငံသည် နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင် ဆိုင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သလော (သို့မဟုတ်) နျူ ကလီးယား လက်နက်များ ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် နည်းပညာ ပိုင်ဆိုင်ထားရုံမျှဖြင့် နျူကလီးယား လက်နက် ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ် လိုက်ပြီလော ဟူသည့် မေးခွန်းများနှင့် ပို၍ အရေးပါသည့် မည်သည့်အခြေအနေ တစ်ရပ် ရပ်သို့ ရောက်လျှင် နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်မှုသည် မည်ကဲ့သို့ ခြိမ်းခြောက်သနည်းဟူသည့် မေးခွန်းအား အဖြေရှာဖွေရန် လိုအပ် လာသည်။
.
နျူကလီးယား လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေးဟူသည့် စကားလုံးအပေါ် သဘောထားကွဲပြား မှုသည် နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်ရာ သံတမန် ဆက်ဆံရေး၏ ကျယ်ပြန့်သည့် လမ်း ကြောင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
.          
ယူရေနီယမ်
.
နျူကလီးယား သံတမန်ဆက်ဆံရေးတွင် တစ်ဦးချင်း အသုံးပြုသည့် ဘာသာစကားသည် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရေးနှင့် ပဋိပက္ခများတွင် အရေးပါသည်။ မကြာခဏ တွေ့ကြုံရသည့် အစဉ်အလာအရ နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်ထား ခြင်းဟူသည် အရေးမကြီးဟု ဆိုသည်။ ထိုနျူ ကလီးယား လက်နက်အသုံးပြုနိုင်သည့် စွမ်းရည်ကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးတွင် မည်သို့အသိအမှတ် ပြုခံထားရပြီး မည်သို့ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြနေ သည်ဆိုသော အချက်က ပိုမိုအရေးပါသည်။ သို့အတွက်ကြောင့်လည်း ဂျပန်တွင် အဆင့်မြင့် သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယမ် (သို့မဟုတ်) ၂၀ ရာခိုင် နှုန်းနှင့်အထက် သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယမ်များစွာ ရှိနေသော်လည်း အီရန်ကဲ့သို့ ကမ်္ဘာအား ခြိမ်း ခြောက်နေသည်ဟူ၍ စဉ်းစားခြင်း မပြုခဲ့ကြပေ။
.
နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် နိုင်ငံအားလုံး၏ နျူကလီးယားလက်နက်ပိုင်ဆိုင် မှု ဟူသည့် အဓိပ်္ပါယ်လည်း တူညီခြင်း မရှိပေ။ အချို့နိုင်ငံများသည် နျူကလီးယား လက်နက် တည်ဆောက်နိုင်သည့် စွမ်းရည်ပိုင်ဆိုင်ထား သော်လည်း အကြောင်းပြချက်များစွာကြောင့် နျူကလီးယား လက်နက်ထုတ်လုပ်ခြင်း မပြုရန် ရွေးချယ်ဆုံးဖြတ်ထားကြသည်။ ဥပမာ- နိုင်ငံတကာ နျူကလီးယားစွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၌ အီရန်နိုင်ငံသည်ယူရေ နီယမ် သန့်စင်သည့် လုပ်ငန်းများကို လျှို့ဝှက် စွာဆောင်ရွက်နေကြောင်း ဖော်ထုတ်နိုင်ချိန် တွင် တောင်ကိုရီးယား၌ လွန်ခဲ့သည့် အချိန်က ယူရေနီယမ် သန့်စင်သော လုပ်ငန်းကို တရားမဝင် လုပ်ငန်းများ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း လူသိရှင်ကြား ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ် များနှင့် ၁၉၈၀-၈၁ ခုနှစ်များအတွင်း တွင် ယူရေနီယမ် သန့်စင်မှုနှင့် ပလူတိုနီယမ် အနည်းငယ်ကို ခွဲခြားမှု လုပ်ဆောင်ခဲ့ဖူးကြောင်းတောင် ကိုရီးယားက ထုတ်ဖော်ဝန်ခံခဲ့သည်။  အမေရိ ကန်ပြည်ထောင်စု (သို့မဟုတ်) ရုရှား၏သီးသန့် လုံခြုံရေးအာမခံရရှိထားသည့် နိုင်ငံများ (ဥပမာ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ) ကို နျူကလီးယားလက် နက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံဟူ၍ သတ်မှတ်နိုင်မည် လော။ ထိုကဲ့သို့ သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယားလက်နက်ပိုင်ဆိုင်မှု နှင့် နျူကလီးယား လက်နက်မပြန့်ပွားရေး စာချုပ် (NPT) တွင် ဖော်ပြထားသည့် နိုင်ငံတ ကာ ဥပဒေများအကြား၌ ရှုပ်ထွေးသည့် အပြန် အလှန် ဆွေးနွေးရန်အချက်များ ပေါ်ထွက်လာ နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ NPT သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဗြိတိန်ပြင်သစ်နှင့် တရုတ်တို့ကို နျူကလီးယား ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် အသိ အမှတ်ပြုထားသည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ် မတိုင်မီ နျူကလီးယား လက်နက် စမ်းသပ်ခဲ့သည့် ထိုငါး နိုင်ငံကိုသာ NPT က အသိအမှတ်ပြုထားသဖြင့် အိန်္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်၊ အစ္စရေးနှင့် မြောက်ကိုရီး ယားတို့သည် နျူကလီးယား လက်နက်များ ပိုင်ဆိုင်ထားကြသော်လည်း NPT စာချုပ်အရ အသိအမှတ် ပြုထားခြင်း မရှိပေ။
.
အသိအမှတ်ပြု လက်ခံခြင်း ရှိ/မရှိ
.
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက နျူကလီးယား ပိုင်ဆိုင်မှုကို အမျိုးအစားအသစ် တစ်ခု ထပ်မံ ခွဲပြလိုက်သည်။ အိန်္ဒိယလို အဆင့်မြင့် နျူကလီးယား နည်းပညာပိုင်ဆိုင်ထားသည့် တာဝန် သိနိုင်ငံအဖြစ် အမေရိကန်နှင့် အိန်္ဒိယအရပ် ဘက်သုံး နျူကလီးယားစွမ်းအင် ထုတ်လုပ်မှု သဘောတူစာချုပ် ချုပ်ဆိုစဉ်တွင် သတ်မှတ်ပေး ခဲ့သည်။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် နျူ ကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ခံရခြင်းသည် လိုလားအပ်သည့် အရာမဟုတ်ဟု ဆိုသည်။ အစ္စရေး၏ နျူက လီးယားလက်နက်ပိုင်ဆိုင်မှုကို အစ္စရေးနိုင်ငံ ကိုယ်တိုင်ကသော်လည်းကောင်း၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုက သော်လည်းကောင်း မည်သည့် အခါတွင်မျှ အသိအမှတ် မပြုခဲ့သော်လည်း ကောင်း၊ သမိုင်းအထောက်အထားများစွာ၌ အစ္စရေးနိုင်ငံ နျူကလီးယားလက်နက်များထုတ် လုပ်ကြောင်း ဖော်ပြနေပါလျက် အစ္စရေးကိုနျူ ကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံဟုအ တိအလင်း ရည်ညွှန်းပြောဆိုမှု မပြုခဲ့ပေ။ မ ကြာသေးမီက ကန့်သတ်အဆင့်မှ ပယ်ဖျက်၍ အများပြည်သူသို့ သိရှိခွင့်ပေးခဲ့သည့် မှတ်တမ်း များအရ ၁၉၆၉ ခုနှစ်အတွင်း အစ္စရေးနိုင်ငံရေး သမား ယီဂါလအယ်လန်၏ မှတ်ချက်စကား၌ အစ်္စရေးသည် နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင် သည့် နိုင်ငံမဟုတ်ပါဟု ပါရှိသည်။ နျူကလီး ယားလက်နက်ရှိပါလျက် နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံဟု အစ္စရေးမှ ဝန်မခံခဲ့ သော်လည်း အီရန်နိုင်ငံက အစ္စရေးမဟာဗျူဟာ၏ ပြောင်းပြန်အယူအဆကို အသုံးပြုပြီး နျူကလီးယား လက်နက် မရှိဘဲ နျူကလီးယား လက်နက် ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် နိုင်ငံ တကာ ရှုမြင်ခံရရှိရေးအတွက် ကြိုးစားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
.
နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် ကိုယ်တိုင်ဝန်ခံခြင်း နိုင်ငံတကာမှသတ် မှတ်ခံရခြင်းတို့သည် နိုင်ငံများစွာအတွက် ကွဲ ပြားနေခြင်းက မြောက်ကိုရီးယားအပေါ် မည်သို့ သော အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသနည်းဆိုသည် ကို ဆန်းစစ်ထားသည်။ NPT စာချုပ်အရ မြောက်ကိုရီးယားကို နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံဟု တရားဝင် အသိအမှတ် ပြုထားခြင်း မရှိပေ။ မြောက်ကိုရီးယားသည် NPT စာချုပ်မှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် နှုတ်ထွက်ခဲ့ ပြီး ပထမဆုံး နျူကလီးယား လက်နက်စမ်းသပ် မှုပြုလုပ်သည့် ၂၀၀၆ ခုနှစ် မတိုင်မီ ၂၀၀၅ ခု နှစ်ကတည်းက နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင် ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ နောက် ပိုင်းတွင် နျူကလီးယားလက်နက်စမ်းသပ်မှုများ စွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း မြောက်ကိုရီးယားကို နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် နိုင်ငံတကာမှ အသိအမှတ်ပြုရာတွင် နျူ ကလီးယား လက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် စွမ်းရည်တစ်ခုတည်းဖြင့် မဟုတ်ပေ။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် တွင် ပြုလုပ်သည့် နောက်ဆုံးအကြိမ် မြောက် ကိုရီးယား၊ နျူကလီးယား လက်နက်စမ်းသပ်မှု ပြုလုပ်ခြင်းသည် မြောက်ကိုရီးယားအား နျူက လီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် နည်းစနစ်တကျ အသိအမှတ် ပြုခြင်းသည် နိုင်ငံရေးအကျိုးဆက်များနှင့် ငြိစွန်းလာခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်၏ မူဝါဒ ပြောင်းလဲချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ နျူကလီးယား လက်နက်မပြန့်ပွားရေး ရည်မှန်းချက်များသည် မြောက်ကိုရီးယားတွင် အောင်မြင်မှု မရခဲ့ချေ။ စောင့်ကြည့်သူ အချို့က မြောက်ကိုရီးယားကို နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံဟု ရှုမြင်သင့်ကြောင်း အချေအတင် ပြောနေကြ သော်လည်း စောင့်ကြည့်သူအချို့အတွက် မြောက်ကိုရီးယား၏  နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်မှုသည် အသိအမှတ် ပြုလက်ခံခြင်း ရှိ/ မရှိ ဆိုသည့်အချက်ပေါ် မူတည်သည်ဟု ဝေဖန်ကြသည်။
.
ကင်ဂျုံအန်၏ စိတ်အားထက်သန်မှု
.
မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန် ၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ်သစ်မိန့်ခွန်းအရ မြောက်ကိုရီး ယားသည် တာဝန်သိပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးလိုလားသည့် နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံအဖြစ် တရားဝင်အသိအမှတ် ပြုခံရရန်စိတ် အားထက်သန်နေပုံ ရသည်။ ထိုနည်းလမ်းဖြင့် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝိုင်းမှ မြောက်ကိုရီးယား ကို ရမ်းကားသည့် နိုင်ငံအဖြစ် ဝေဖန်ခြင်းမျိုး မှ တဖြည်းဖြည်းချင်း ရှောင်လွဲနိုင်မည်ဟု ယူဆပုံရသည်။ နျူကလီးယားလက်နက် ဖျက်သိမ်း ရေးကို ဦးစားပေး ဆွေးနွေးရာတွင် မည်သည့် နိုင်ငံပြုသည့် ဖြစ်စဉ်သည် ဥပဒေကြောင်းအရ လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝိုင်း၏ လူမှုဆက်ဆံရေးအရလည်းကောင်း မေးခွန်း ထုတ်ဖွယ်ရာများ ရှိနေသည်ကို လျစ်လျူရှုထား ကြသည်ဟု ဝေဖန်သုံးသပ်ထားသည်။
.
နျူကလီးယားလက်နက် ဖျက်သိမ်းရေးဟူ သည့် စကားရပ်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် စွမ်းရည်ဖျက်သိမ်းရုံမျှမက နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံအ ဖြစ် သတ်မှတ်ချက်ကိုပါ ဖျက်သိမ်းရပေမည်။ နျူကလီးယားလက်နက်များ၏ ပကတိလက် တွေ့ အခြေအနေနှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် ကမ်္ဘာ့ နိုင်ငံရေး အခြေအနေသည် သုံးသပ်သူ၏ အ မြင်အရသာ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအသီးသီးကလက် တွေ့ဘဝအဖြစ်မှန်ကို မိမိနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးရည် မှန်းချက်အတွက် ပြုပြင်ခြယ်လှယ်နိုင်သည့် နည်းလမ်းများအရ ရှုမြင်သုံးသပ်နေကြသည်ကို တွေ့ရှိနေရပေသည်။
.
.

No comments:

Post a Comment