ကမ်ဥ္းနီမွ ေပးသည့္ေရာဂါ - Kanbawza Tai News

Breaking

ကမ္ဘောဇတိုင်းသတင်းဂျာနယ်သည် တောင်ကြီးမြို့တွင် အခြေစိုက်၍ ထုတ်ဝေခွင့်အမှတ် (မြဲ-၀၁၀၇၉)ဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသည့် တရားဝင် သတင်းမီဒီယာ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

Friday, December 1, 2017

ကမ်ဥ္းနီမွ ေပးသည့္ေရာဂါ



မင္းေဇာ္မင္း
.
အဦးဆံုး၀န္ခံလိုသည္မွာ မိမိသည္သတင္းသမားတစ္ဦးသာျဖစ္ၿပီးေဆးပညာႏွင့္ပတ္သက္သူတစ္ဦးမဟုတ္ေၾကာင္း၊ ဆရာ၀န္တစ္ဦးမဟုတ္ေၾကာင္း၊ အကယ္၍အမွားပါသြားပါက မိမိ၏တာ၀န္သာျဖစ္ပါေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုျခင္း ျဖစ္သည္။ မိမိေနထိုင္ရာၿမိဳ႕တြင္ ေသြးလြန္တုတ္ေကြးျဖစ္ပြားမွဳလူနာမ်ားကိုစစ္ေဆးရာမွ ေသြးလြန္တုတ္ေကြးႏွင့္ လကၡဏာအနည္းငယ္ ဆင္တူသည့္ေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ားရွိလာေနၿပီး ၄င္းတို႕မွာ ေရာဂါမသိပါက အသက္အႏၱရာယ္ နီးစပ္သည့္အေျခအေနျဖစ္ပြား လာမွဳကို လူထုသို႕အသိပညာေပးလိုသည့္အေနျဖင့္ ၿမိဳ႕နယ္ဆရာ၀န္မွ ေဆာင္းပါးေရးသားေစလိုေၾကာင္းမွာၾကားခ်က္အရ ေလ့လာမိသမွ်ေရးသားရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
.
.
ကမ်ဥ္းနီေကာင္ဆိုသည္ကို အေတာ္မ်ားမ်ားၾကားသိၾကမည္ထင္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ဆိုအကိုက္ခံရဘူးေပမည္၊ အကိုက္ခံရေသာ္လည္း မနာသျဖင့္သိခ်င္မွသိေပမည္၊ အေလးထားစရာဟုယူဆၾကမည္မဟုတ္ေပ၊ ယခုတြင္မူ  ပိုးေကာင္ေသးေသးေလးကိုက္ရာမွ ျဖစ္ရသည့္ အနာေသးေသးေလးမွအသက္ေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္ႏိုင္သည့္ ေရာဂါတစ္ျဖစ္လာေၾကာင္း လူထု က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕သိလာေစဖုိ႕လိုအပ္လာေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ယင္းေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဒါက္တာ၀င္း၀င္းေမက အြန္လိုင္းတြင္၄င္းေရးသားသည့္ေဆာင္းပါးတြင္အစခ်ီထားသည္။ လက္ရွိအျဖစ္မ်ားေနသည့္ေရာဂါျဖစ္သည့္ Scrub typhus အေၾကာင္း ျဖစ္သည္။
.
အဆိုပါ Scrub typhus ေရာဂါကို ရုရွႏိုင္ငံ Primorski Krai တြင္ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊  အိႏၵိယ စသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံသြားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူအမ်ားကိုကူးစက္မွဳအေနျဖင့္ ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလ၀န္း က်င္ခန္႕တြင္ အႀကီးအက်ယ္ကူးစက္ခံရခဲ့ရရာ လူေသႏွဳန္း ၆%မွ၃၅% ေက်ာ္ထိရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ လူလူခ်င္းတိုက္ရိုက္ကူးစက္ေလ့မရွိေသာ္လည္း ပိုးမႊားမ်ားမွ တဆင့္ကူးစက္တတ္ေၾကာင္း၊ ဘက္တီးရီးယား ရွိေနတဲ့ပိုးမႊားေတြမွ ၾကြက္၊ အျခားအင္းဆက္စား သတၱ၀ါမ်ားသို႕ ကူးစက္ရင္းမွတဆင့္ လူသို႕ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႕ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကမ်ဥ္းနီ လယ္ကြင္းထဲမွပိုးမႊား သန္းႏွင့္ေလွးစသည့္ အေကာင္းမ်ားကိုက္ျခင္းမွ ကူးစက္ႏိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ၀င္း၀င္းေမ၏ေဆာင္းပါးတြင္ ပါရွိသည္။
.
“အဖ်ားႀကီးေနတဲ့သူေတြ ၊ ခရီးထြက္ၿပီးမွေနမေကာင္းျဖစ္ေနသူေတြ မျဖစ္မေန ဖတ္ၾကည့္သင့္ပါတယ္ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။ ေရာဂါ၏လကၡဏာမ်ားမွာ ခ်မ္းတုန္ၿပီးဖ်ားျခင္း(မ်ားေသာအားျဖင့္အဖ်ားႀကီးၿပီး ၁၀၂ ဒီဂရီႏွင့္အထက္ ျဖစ္တတ္ကာ အဖ်ားႀကီးတတ္ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အက်ိတ္မ်ားႀကီးေနျခင္း၊ အနီစက္မ်ားထြက္တတ္ျခင္း (ပန္းေရာင္ရွိသည့္အနီစက္မ်ား ရင္ဘတ္မွစထြက္တတ္ၿပီး လက္၊ ေျခမ်ားသို႕ ပ်ံ႕သြားတတ္ျခင္း၊ သို႕ေသာ္ မ်က္ႏွာႏွင့္ေျခ၊လက္ဖ၀ါးမ်ားတြင္ မထြက္တတ္ျခင္း၊ အကုိက္ခံရသည့္ ေနရာတြင္ အနားသားမ်ားမဲေနသည့္ အနာေဖးပံုစံမ်ိဳး အနာတစ္ခုရွိျခင္း(လိင္အဂၤါမ်ားတြင္မူ အနာေဖးမရွိတတ္ေခ်)၊ ပ်ိဳ႕အန္တတ္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ၀မ္းသာတာမ်ိဳးျဖစ္တတ္ျခင္း၊ ခါနာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းမ်ား၊ မ်က္စိနာ(မ်က္စိရဲျခင္း)၊ စိတ္အာရံုေထြျပားသည္မွ သတိလစ္တာ၊ coma ၀င္သည္အထိျဖတ္တတ္ေၾကာင္း၊ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရၿပီး  ၁၀ ရက္မွ ၁၄ ရက္အတြင္းတြင္ ေရာဂါလကၡဏာခံစားရကာ ဆိုး၀ါးျပင္းထန္လွ်င္ အသက္ဆံုးရႈံးသည့္အထိျဖစ္တတ္သည္ဟု ေဒါက္တာ ၀င္း၀င္းေမက ဆိုသည္။
.
မကုသဘဲထားရွိပါက အၾကားအာရံုဆံုးရႈံးျခင္း၊ ကိုယ္တြင္းအာရံုမ်ားထိခိုက္ပ်က္စီးျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျခင္း၊ ေသြးေပါင္က်ျခင္း၊ သတိလစ္ျခင္း၊ တက္ျခင္းမ်ားအျပင္ အသားပုတ္နာမ်ားပါျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိေၾကာင္း သို႕အတြက္ ကာကြယ္ေဆးမရွိေသးေသာ္လည္း  ခ်ံဳႏြယ္ပိတ္ေပါင္းမ်ားအရမ္းမ်ားသည့္ေနရာမ်ားေရွာင္က်ဥ္သင့္ေသာ္လည္း မျဖစ္မေနသြားရပါက အသားႏွင့္အ၀တ္အစားမ်ားေပၚတြင္ အင္းဆက္သတ္ေဆးမ်ားလိမ္းက်ံသြားသင့္ေၾကာင္း၊ လယ္ကြင္းမ်ား၊ ေက်းလက္မ်ား၊ ေရာဂါအျဖစ္မ်ားသည့္ေနရာမ်ားသို႕ခရီးသြားထားသည့္သူမ်ား အျပင္းဖ်ားၿပီး အဖ်ားရက္ရွည္ေနပါက မေပါ့သင့္ေၾကာင္း အသက္အႏၱရာယ္ရွိႏိုင္တဲ့အထိ ျပင္းထန္ဆိုး၀ါးသည့္သည့္အတြက္ နီးစပ္ရာ ေဆးရံုေဆးခန္းမ်ားတြင္ သြားေရာက္ျပသၿပီး ကုသမွဳခံယူသင့္ေၾကာ္ငး၊ အဆိုပါေရာဂါဟုတ္မဟုတ္ ေသြးစစ္ျခင္းမ်ား၊ အသားစစစေဆးမွဳမ်ား ျပဳလုပ္သင့္သည္ဟုအႀကံျပဳထားၿပီး အဆိုပါေရာဂါအား ေပ်ာက္ကင္းသက္သာေအာင္ကုသေပး၍ရေၾကာင္း ၄င္း၏ေဆာင္းပါးအဆံုးသတ္မွာဆိုထားပါသည္။
.
အဆိုပါေရာဂါသည္ Orientia Tsutsugamushi ဟုေခၚသည့္ ဘက္တီးရီးယားပိုးကူးစက္ခံထားရသည့္ ပိုးမႊား ေကာင္ေလးမ်ား ကိုက္ခံရပါက ျဖစ္တတ္ေပသည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ ေက်းလက္ေဒသမ်ား၊ ၿခံဳထူသည့္ ေနရာမ်ားတြင္အျဖစ္မ်ားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႕ ပိုးမႊားမ်ားသည့္ေနရာမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိရသည္။ မႏၱေလးမွ ပေရာ္ဖက္ဆာေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ဦး၏ လူမႈကြန္ရက္ တြင္ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ ေတာင္သာ၊ ျမင္းၿခံ၊ မႏၱေလး၊ မိတၳိလာ၊ မံုရြာ၊ မတၱရာ၊ ပုပၸါး၊ ပခုကၠဴ၊ ၿမိဳင္၊ ျမင္းမူ၊ မင္း ဂံ၊ ဆိပ္ခြံ၊ ျမင္ကြန္း၊ ပြင့္ျဖဴ၊ ၀က္လက္၊ ကၽြဲဒက္၊ ေနျပည္ေတာ္၊ ရွိန္းမကား၊ ေရဦးလိုေနရာမ်ားႏွင့္မိုးကုတ္၊ ေနာင္ခ်ိဳ၊သီေပါႏွင့္ လွိဳင္သာယာ၊မိုင္းတံုၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားမွဳမ်ားေတြ႕ရွိလာခဲ့သလို ေသဆံုးမွဳမ်ားလည္းရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ဦး၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ယခုအထိ၄င္းကုသခဲ့ရသည့္လူနာမ်ားအနက္ H1N1 ေရာဂါျဖင့္ ေသဆံုးသူမရွ္ိခဲ့ေသာ္ လည္း Scrub typhus ျဖင့္ ေသဆံုးရသူ(၂)ဦးရွိခဲ့ေၾကာင္းေဖာ္ျပထားသည္။
.
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၄င္းအေနျဖင့္ သတိျပဳလာမိသည္မွာလြန္ခဲ့သည့္ (၆)ႏွစ္ခန္႕ကျဖစ္ခဲ့ၿပီး သတိထားမိလာသည္ႏွင့္ အမွ် လက္ေတြ႕ကုသေပ်ာက္ကင္းမွဳမ်ားႏွင့္ေဆးကုထံုးကိုပါ ဆရာ၀န္၊ ေဆးရံု၊ ေဆးေပးခန္းမ်ားသို႕မွ်ေ၀ေပး လွ်က္ရွိ ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။
.
ကမ်ဥ္းနီကိုက္တိုင္း ေရာဂါမျဖစ္ဟု ဆိုႏို္င္ေသာ္လည္း ကမ်ဥ္းနီတြင္ rickettsia ပိုးတစ္မ်ိဳးပါလာပါက ေသတဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ျခင္တြင္ ငွက္ဖ်ားပိုး၊ ေသြးလြန္တုတ္ေကြး ပါလာၿပီး အကိုက္ခံရသကဲ့သို႕ ေရာဂါျဖစ္ရျခင္းဟု ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ဦးက ဆိုသည္။ မိတၳီလာတြင္ ယင္းအေကာင္ကိုက္သည့္ေရာဂါေၾကာင့္ေသဆံုးရသူရွိခဲ့ၿပီး ေရႊလွံေညာင္အိုင္နားမွ ဘုန္းႀကီးတစ္ပါးလည္း အဆိုပါေရာဂါျဖင့္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့ရသည္ဟု ၄င္း၏ႏို၀င္ဘာ၈ ရက္ ေဖာ္ျပမွဳျဖင့္ သိရွိရသည္။
.
အဆိုပါေရာဂါျပ ကမၻာ့ေျမပံုတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အလယ္တြင္တည္ရွိေနသျဖင့္ ေရာဂါအျဖစ္ႏိုင္ဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္ေနသည္ ကိုေလ့လာ ေတြ႕ရွိရသည့္အျပင္ လူထုအၾကား ေရာဂါအေၾကာင္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕မသိသျဖင့္ အေလးမထား ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ မည္မွ်အသက္မ်ားေၾကြျပဳန္းခဲ့ရသည္ မသိေပ၊ အခ်ဳိ႕ကဆိုသည္၊ အကိုက္ခံရဘူးသည္၊ ျမက္ပင္ႏွင့္ျခစ္ခ်လွ်င္ပင္ရသည္၊ ဘာမွမျဖစ္ပါ၊ စိုးရိမ္စရာမရွိဟုဆိုလွ်င္  ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ဦးေျပာသကဲ့သုိ႕ ေရာဂါပိုးမပါသည့္အေကာင္ကိုက္ခံရသျဖင့္သာ သင္ကံေကာင္းေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေျပာရမည္ျဖစ္ေပသည္။
.
ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ဦး၏ေဖာ္ျပခ်က္အရ ယင္းေရာဂါျဖစ္ပြားမွဳမွာ အထူးသျဖင့္ ေအာက္တိုဘာမွ ေဖေဖာ္၀ါရီလ အတြင္း ျဖစ္သည္ကိုအေတြ႕မ်ားေၾကာင္း ၿခံဳပုတ္မဟုတ္ေသာ္လည္း ေဂါက္ကြင္းလိုေနရာမ်ားတြင္ပင္ အကိုက္ခံရသည့္ လူနာေတြ႕ျမင္ရၿပီး အသက္ ၁ႏွစ္ခန္႕ကေလးမ်ားမွအစ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္အထိ ျဖစ္တတ္ကာ အဖ်ားရက္(၈)လခန္႕အထိလူနာရွိေၾကာင္း Scrub မွာ ၿခံဳဖုတ္၊ Typhus မွာ အဂၤလိပ္လို  Smoke ျဖစ္ၿပီး စိတ္မ်ား မီးခိုးလိုလြင့္ကာ ကေယာင္ကတမ္းျဖစ္တတ္သျဖင့္ Typhus ေခၚေၾကာင္း၊ အေကာင္ကိုက္ရာအနာကို Eschar ဟု ေခၚၿပီး ကမ်ဥ္းနီကို Chigger/Mite ဟု  သံုးႏွဳန္း သည္ဟု ဆိုသည္။ တစ္ခါတရံ အနာမေတြ႕ရေၾကာင္း ၊ ႏို႕သီးေခါင္း၊ မ်က္လံုး၊ ခ်ိဳင္း၊ ေပါင္ၿခံ၊ ဒူးေခါက္ခြက္မ်ားတြင္အမ်ား အားျဖင့္ ကိုက္ခံ တတ္ ရၿပီး ဆံပင္ၾကားတြင္ရွာေတြ႕ရန္ခက္ခဲေၾကာင္း၊ ခုရာသီတြင္ ပထမစဖ်ားသည့္ေန႕တြင္ အဖ်ား၁၀၂ အထက္ ဆို ပါကVirus(may be DHF)(သို႕) Typhus ျဖစ္ႏိုင္ၿပီး တစ္ခါတစ္ရံ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားမ်က္စိေမွာက္သည္လည္း ျဖစ္တတ္သျဖင့္ ဆရာ၀န္တစ္ဦးထဲမွ တစ္လအတြင္း လူနာ၂၀ထက္မနည္း ေတြ႕ရသည့္ေဒသမ်ားရွိေနသျဖင့္ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ေနသည့္ေရာဂါကိုအထူးဂရုစိုက္ႏိုင္ပါရန္ အႀကံျပဳထားသည္။
.
"ဆရာရဲ႕fbနဲ႔Myanmar tropical Medicine မွာေဖာ္ျပထားေတြေလ့လာသိရၿပီးေနာက္ ေဆးရံုလာျပတဲ့လူနာေတြကို အနာရွိမရွိ၊ ပိုးေကာင္းအကိုက္ခံရမွဳရွိမရွိစစ္ေဆးခဲ့တာ လူနာ(၃)ေယာက္ေတြ႕ပါတယ္၊ အဖ်ားႀကီးၿပီး အဖုေတြ ထြက္ေနေပမဲ့ အဖ်ားရက္ရွည္တာကို သံသယျဖစ္လုိ႕စစ္ေဆးခဲ့တာမွာ Scrub typhus ျဖစ္တာေတြ႕ရလို႕ ကုသေပ်ာက္ကင္းၾကပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ႏွစ္ေလာက္က ေဆးရံုကပဲ သူနာျပဳဆရာမတစ္ဦးရဲ႕ အမ်ိဳးသား အရင္ကျဖစ္ဘူးတာ ထိုင္းမွာသြားကုရတာ ဘတ္ သံုးေသာင္းေလာက္ကုန္ၿပီးScrub typhus ေရာဂါလို႕ထိုင္းေဆးရံုကေဖာ္ျပလာေၾကာင္း ေရာဂါရာဇ၀င္ကို ေလ့လာသိမိတယ္။
.
ဒါနဲ႕လူထုအၾကားတတ္ႏိုင္သမွ်က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕သိေစဖို႕ တိုက္တြန္းရတာျဖစ္ပါတယ္" ဟု မိုင္းတံုၿမိဳ႕နယ္ ဆရာ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာသက္ခိုင္မင္းက ေျပာသည္။ ေတြ႕ရွိရသည့္လူနာမ်ားမွာ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္လူနာ(၁)ဦးႏွင့္ကေလးငယ္(၂)ဦးတို႕ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၿပီးခဲ့သည့္ေအာက္တိုဘာလကုန္ပိုင္းနွင့္ ႏို၀င္ဘာ လဆန္းပိုင္းတြင္ ေတြ႕ရွိရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၄င္းကဆိုသည္။
.
မသကၤာသည့္လူနာအား အေကာင္ကိုက္ခံဘူးျခင္းရွိမရွိ ေမးျမန္းရသလို၊ တစ္ကိုယ္လံုးသို႕ရွာေဖြရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ အခ်ိဳ႕မွာ အရွာေဖြမခံၾကသျဖင့္ လူနာမ်ားကိုယ္တိုင္က က်န္းမာေရးအသိရွိရန္ ယင္းေရာဂါအေၾကာင္း သိရွိထားရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ကိုယ္ခႏၵာတြင္ ျပည္မတည္သည့္ အနာေဖးရွိသည့္ အနာေတြ႕ပါက Scrub typhus ေသခ်ာေၾကာင္း၊ အနာသိပါက ေဆးဘိုးမွာ တစ္ကတ္လွ်င္ က်ပ္ ၁၀၀၀ ေအာက္သာရွိသည့္ ေဆးျဖင့္ကုသလွ်င္ အျမန္ဆံုးေပ်ာက္ကင္းေၾကာင္း၊ အဖ်ားရက္ ရွည္ၿပီးထိခိုက္သည့္အေျခအေနမ်ားႏွင့္ အျခား၀င္ေရာက္လာသည့္ေရာဂါမ်ားကိုသာ ဆက္လက္ ကုသေပးရန္လိုအပ္ ေၾကာင္း၊ အနာအျမန္သိၿပီးကုသႏိုင္လွ်င္ အသက္အႏၱရယ္၊ အခ်ိန္၊ ေငြမ်ား မ်ားစြာသက္သာမည္ျဖစ္သည္ဟု ေဒါက္တာ သက္ခိုင္မင္းက ဆိုသည္။
.
သို႕ျဖစ္ပါ၍ စာရႈသူမ်ားအေနျဖင့္ က်န္းမာေရးအသိပညာရေစေၾကာင္း၊ အနာအေသးေလးမွေသေစသည့္ေရာဂါ အေၾကာင္းအား ဆရာ၀န္ႀကီးမ်ား၏ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအေပၚ ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။
.
.
.
Kanbawza Tai News

Journal Download

Photo of three cats